Công dụng của cây “Mạch môn đông” nhiều người chưa biết

Công dụng của cây “Mạch môn đông” nhiều người chưa biết

Mạch môn đông là một loại cây được trồng nhiều để làm cảnh, sử dụng để bao quanh bồn hoa, tạo lối đi, hay dùng để chống xói mòn đất. Những không nhiều người biết đến răng loại cây thảo này được sử dụng nhiều trong y học đông y cổ truyền để chữa bệnh. Vậy công dụng của loại cây này như thế nào với sức khỏe con người? Hãy khám phá những công dụng của mạch môn đông trong bài viết sau.

Mô tả đặc điểm của cây mạch môn đông

Mạch môn đông là một loại cây cỏ có nhiều tên gọi khác nhau như lan tiên, tóc tiên, cỏ lan. Với đặc điểm là lá tươi tốt ngay cả vào trong mùa đông giá lạnh nên vì thế có tên là mạch đông.

Cây cao khoảng 10 – 30cm, rễ chùm, lá mọc ra từ gốc, hẹp và dài. Hoa cây mạch môn đông có màu thay đổi từ trắng đến tím nhạt tùy vào từng cây, cán hóa dài 10-20cm và tụ thành chùm 1-3 hoa ở kẽ lá. Quả nhỏ, mọng có màu xanh tím và trong quả có khoảng 1-2 hạt không ăn được

Cây mạch môn đông tại Việt Nam được trồng nhiều tại Hà Tây, Hưng Yên và Hà Nội và mọc hoang khắp mọi nơi. Được sử dụng nhiều trong lĩnh vực cây cảnh để trồng vào các bồn cây, bồn hoa.

Ngoài công dụng này ra, cây mạch môn đông cũng là một dược liệu được sử dụng trong các bài thuốc chữa bệnh. Sử dụng rễ củ phơi hay sấy khô, đó là những rễ đã phát triển được 2-3 năm. Người ta thường thu hái những rễ cây này vào mùa hè để có dược tính tốt nhất.

Dược tính của cây mạch môn đông đến từ rễ của chúng. để tạo ra dược liệu này, người ta cắt bỏ sạch rễ con, rửa sạch đất cát. Củ mạch môn to thì bổ đôi, củ nhỏ thì để nguyên. Củ mạch môn đông sau khi sơ chế trở thành dược liệu có hình thoi, màu vàng nhạt và hơi trong dài khoảng 1-2cm có mùi thơm, vị ngọt và hơi dính.

gioi thieu mach mon dong
Quả và cây mạch môn đông

Dược tính của cây mạch môn đông trong đông y

Theo Đông y, củ mạch môn đông có vị ngọt, hơi đắng, tính hàn. Tác dụng lên cơ thể vào 3 kinh tâm, phế, vị.

Có tác dụng cường âm ích tinh, điều trung, tiêu cốc, bảo thần, định phế. Làm cơ thể người dùng khỏe mạnh, hồng hào, an thần, trừ phiền, nhuận phế, an ngũ tạng.

Chủ trị để chữa các bệnh ho ra máu, giải nhiệt độc, mắt vàng, phù thũng chân tay, đau đầu, hồi hộp lo sợ, ho lao, táo bón ở người lớn và sau khi sinh…

Dược tính của cây mạch môn đông trong y học

Qua các nghiên cứu khoa học hiện đại, các thành phần trong dược liệu mạch môn đông gồm các hợp chất: Vitamin A, b-sitosterol, saponin steroid, ruscogenin, ophiopogonin, stg masterol, các loại axit amin và các chất nhầy…

Khi thử nghiệm trong phòng thí nghiệm dược liệu này cho những kết quả như sau:

Dược liệu có hiệu quả tăng lượng máu đi qua động mạch vành, từ đó hỗ trợ bệnh nhân bị thiếu máu cơ tim, cải thiện lực cơ tim và co bóp hiệu quả của cơ tim

Thuốc có tác dụng tăng huyết lượng động mạch vành, bảo vệ bệnh thiếu máu cơ tim, cải thiện lực co bóp cơ tim và chống rối loạn nhịp tim, trên thực nghiệm dược liệu này giúp an thần, giảm hồi hộp lo lắng và sợ hãi

Dược liệu có tác dụng mạnh lên các vi khuẩn, trực khuẩn ruột như E. Coli, tụ cầu trắng, trực khuẩn thương hàn ở người

Sử dụng mạch môn cũng làm tăng cường nội tiết tố trong cơ thể. Sử dụng tinh chất mạch môn đông giúp phụ hổi tiểu đảo tụy – một khu vực chứa các tế bào nội tiết và tăng lượng dự trữ Glycogen trong cơ thể

Khi sử dụng trên các bệnh nhân bị tiểu đường, các nhà khoa học nhận thấy rằng chất ophiopogonin giúp làm giảm nồng độ đường ở máu, chất béo triglyceride, cải thiện insulin trong các đối tượng bị đái tháo đường. Mở ra triển vọng chữa trị bệnh đái tháo đường bằng dược liệu này

mach mon dong kho
Mạch môn đã được sơ chế và phơi khô

Những bài thuốc chữa bệnh hiệu quả từ loại cây này

Mạch môn đông được sử dụng nhiều trong những bài thuốc đông y để chữa nhiều chứng bệnh cho con người. Dưới đây làm một số bài thuốc chữa bệnh từ dược liệu này mà bạn có thể tham khảo

Bài thuốc chữa các chứng ho, khó thở lâu ngày

Chuẩn bị

  • Mạch môn đông 16g
  • Ba chìa 8g
  • Đảng sâm 4g
  • Cam thảo 4g
  • Gạo nếp rang vàng 4g
  • Đại táo 4g

Thực hiện

Tất cả các thảo dược trên sắc với 600ml nước, sắc đến khi nào còn ⅓ thì chia ra uống trong ngày 3 lần

Bài thuốc trị các chứng bệnh về tim, huyết áp hạ, đổ mồ hôi nhiều

Chuẩn bị

  • Mạch môn đông 16g
  • Nhân sâm 8g
  • Ngũ vị tử 6g

Cách thực hiện

Sắc các nguyên liệu trên lấy nước uống, sử dụng trong ngày để chữa chứng bệnh tim đập nhanh, hạ huyết áp hay đổ mồ hôi nhiều và các chứng bệnh liên quan đến tim mạch

Bài thuốc chữa đau họng, ho khan, ho có đờm lâu ngày

Chuẩn bị

  • Mạch môn đông 5g
  • Lá dâu tằm 12g
  • Mè đen 4g
  • Tỳ bà 4g
  • Hạnh nhân 3g
  • A giao 3g
  • Cam thảo 4g

Cách thực hiện

Lấy các nguyên liệu trên sắc lấy nước uống để chữa các chứng ho dai dẳng lâu ngày…

Bài thuốc từ mạch môn đông giúp trừ đau sưng họng, khô miệng

Chuẩn bị

  • Mạch môn 9g
  • Hoa kim ngân 9g
  • Cát cánh 6g
  • Cam thảo 6g

Thực hiện

Hãm trong tích nước như trà hằng ngày. Sử dụng đến khi giảm bớt các triệu chứng sưng đau họng

Sử dụng cháo mạch môn để chữa nhiễm độc thai nghén

Chuẩn bị

  • Mạch môn tươi 50g
  • Sinh địa tươi 50g
  • Gừng tươi 20g
  • Gạo tẻ 100g
  • Ý dĩ 50g

Thực hiện

3 vị mạch môn, sinh địa, gừng ép lấy nước. Gạo tẻ nấu cùng hạt ý dĩ thành cháo loãng. Khi gần sôi thì cho nước ép đã chuẩn bị vào. Sử dụng rất tốt cho các bà mẹ bị nhiễm độc thai nghén không ăn uống được

mach mon dong tuoi
Mạch môn tươi được sử dụng để chữa nhiễm độc thai nghén

Bài thuốc chữa đái tháo đường với mạch môn

Chuẩn bị

Mạch môn 20g

Sữa bò tươi khoảng 30ml

Ô mai 12g

Thực hiện

Sắc mạch môn với ô mai lấy nước bỏ bã, hòa cùng sữa tươi khuấy đều. Sử dụng để trị các các chứng khô miệng khó nuốt, khát nước và hỗ trợ bệnh nhân đái tháo đường

Bài thuốc chữa táo bón, hư nhiệt hỗ trợ người hồi phục sau bệnh 

Chuẩn bị

  • Mạch môn 12g
  • Ngọc trúc 20g
  • Phục linh 8g
  • Nữ trinh tử 12g
  • Thiên hoa phấn 8g
  • Cẩm túc căn 8g
  • Chích thảo 4g
  • Hà thủ ô 16g
  • Đương quy 12g
  • Thục địa 16g
  • Địa hoàng 12g
  • Hoài sơn 16g

Thực hiện

Lấy các dược liệu trên cho với khoảng 400ml lít nước, sắc đến bao giờ còn ½ thì sử dụng 3 lần/ngày. Sử dụng trước bữa ăn 30 phút

Bài thuốc giúp thanh nhiệt, giải độc

Mạch môn đông khô, bỏ lõi. Hãn trong ấm tích như trà uống giải khát hằng ngày

Bài thuốc chữa viêm phế quản cấp

Chuẩn bị

  • Mạch môn, tang diệp, tỳ bà diệp, thạch cao (12g mỗi loại)
  • Hạnh nhân 8g
  • Gừng tươi 4g
  • Đảng sâm 16g
  • A giao 8g

Cách sử dụng

Sử dụng mỗi ngày 1 thang, chia làm 3 lần uống trước bữa ăn khoàng 1 giờ

Lưu ý khi sử dụng mạch môn đông trong chữa bệnh

Khi sử dụng mạch môn đông trong các bài thuốc đông y, các bạn cần phải chú ý một số lưu ý sau:

  • Không được tự tiện sử dụng các bài thuốc đông y, nếu có nhu cầu sử dụng những bài thuốc trên thì cần phải có ý kiến của chuyên gia về đông y
  • Không sử dụng mạch môn đông cho người bị bệnh tiêu chảy, tỳ vị hư hàn, hay bị phế nhiệt
  • Những bài thuốc đông y nói chung và các bài thuốc chứa mạch môn đông nói riêng thì sẽ có công dụng tùy theo cơ địa người sử dụng và có tác dụng chậm. Người bệnh sử dụng thuốc cần kiên trì sử dụng để đạt được kết quả
luu y khi dùng mach mon
Mạch môn đông có nhiều công dụng nhưng cũng cần lưu ý khi sử dụng

Bài viết trên đây đã giới thiệu đến các bạn những công dụng của cây mạch môn đông trong cuộc sống. Tóm lại loại cây này có nhiều tác dụng với con người, nhất là trong lĩnh vực trị bệnh, được sử dụng nhiều trong các bài thuốc đông y. Nhưng trước khi sử dụng loại cây này để chữa bệnh thì bạn cần có tư vấn của bác sĩ chuyên khoa.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *