5 bài thuốc vô cùng hiệu quả của cây thuốc “Quảng Phòng Kỷ”

5 bài thuốc vô cùng hiệu quả của cây thuốc “Quảng Phòng Kỷ”

Quảng phòng kỷ là một loại thảo dược tự nhiên được chế biến từ rễ cây Phòng kỷ phơi khô. Dược liệu này từ lâu đã là một trong những thành phần quý trong các bài thuốc chữa bệnh của Đông y cổ. Vậy dược liệu này được ứng dụng như thế nào trong Đông y? Hãy đọc bài viết sau của Alodoctor.vn để biết được 5 bài thuốc hiệu quả từ dược liệu quảng phòng kỷ.

Đặc điểm của dược liệu Quảng Phòng Kỷ

Để biết được quảng phòng kỷ có những tác dụng như thế nào, chúng ta sẽ điểm qua những đặc điểm của loại dược liệu này

Đặc điểm bên ngoài của cây quảng phòng kỷ

Quảng phòng kỷ là một loại cây dây leo, sống lâu năm. Cây có thân leo màu nâu đen hoặc tro nâu, lá cây mọc sole và có cuống lá dài khoảng 3,5cm. Lá cây có hình ovan trứng gà thon dài. Dài khoảng 3-17cm, rộng từ 1-6 cm, mép không có răng cưa. Cả cây có 1 hoa duy nhất và mọc ở kẽ lá, màu tím và có tràng hoa hình ống. Dược liệu quảng phòng kỷ chính là phần rễ cây phình to của cây này được chế biến và phơi khô để làm thuốc.

cay quang phong ky
Hình dáng cây quảng phòng kỷ

Nơi mọc, thu hái và bộ phận sử dụng làm thuốc

Cây quảng phòng kỷ này hiện tại chỉ mọc ở khu vực Hồng Kông, hay các cánh rừng núi tại các tỉnh Quảng Đông, Quảng Tây. Nên hầu hết số lượng dược liệu này tại nước ta là nhập khẩu từ Trung Quốc về.

Quảng phòng kỷ được thu hoạch vào mùa thu, khoảng tháng 9-10 mỗi năm. Để thu hái được dược liệu này người ta sẽ đi núi và tìm, đào các phần rễ phình to, chắc của cây. Sau đó mang về rửa sạch đất cát bên ngoài và cạo bỏ vỏ ngoài rồi ngâm nước để rễ phòng kỷ mềm ra. Tiếp theo là cắt các rễ này thành các lát dày khoảng 5cm sau đó phơi khô và bảo quản nơi thoáng mát, khô ráo để tránh mối mọt, biến đổi phẩm chất dược liệu.

Tính chất đông y của dược liệu quảng phòng kỷ 

Theo các sách đông y cổ, thì dược liệu quảng phòng kỷ có vị cực đắng, cay và hàn lạnh. Tác động với cơ thể vào kinh tỳ, thận, bàng quang. Có tác dụng trừ phong, tả nhiệt ở hạ tiêu, hành thủy.

Với những tính chất trên quảng phòng kỷ chủ trị được sử dụng trong các bài thuốc chữa tiểu tiện khó khăn, cước khí sưng phù, mụn nhọt, xương khớp sưng đau nhức, chứng thủy thũng, phong thũng…

Thành phần hoá học có trong dược liệu này

Khi nghiên cứu về dược liệu này, các chuyên gia cho biết trong dược liệu chứa những thành phần là các alcaloid, chủ yếu là mufongchi dạng A, B, C và các Alkaloid như fanchinine, tetrandrine. Và các hợp chất fangchinoline, menisine, cyclanoline.

Những hoạt chất này có tác dụng giúp ổn định nhịp tim, tăng lưu lượng máu ở trong mạch vành và giúp hạ huyết áp, giãn cơ vân. Tetrandrine có trong phòng kỷ có tác dụng giảm đau nhức cơ bắp. Ngoài ra dược liệu này cũng phòng dị ứng, choáng do mẫn cảm với môi trường và giải nhiệt cơ thể.

Thử nghiệm trong phòng hóa học với các tác nhân gây bệnh cho cơ thể thì phòng kỷ có tác động với các amip gây ra bệnh lỵ giúp ức chế chúng

re quang phong ky
Rễ quảng phòng kỷ có nhiều chất hóa học khác nhau

5 bài thuốc với dược liệu quảng phòng kỷ để chữa bệnh

Với những tác dụng sinh hóa với cơ thể trên, quảng phòng kỷ được biết đến là vị thuốc phòng sưng khớp, phù thũng, gout, thấp khớp hay đau dây thần kinh. Sau đây là 5 bài thuốc chữa các chứng bệnh trên

Phòng kỷ chữa viêm khớp sưng đau

Để chữa các chứng sưng đau, viêm khớp bạn có thể sử dụng phòng kỷ với những cách sau đây:

Bài 1:

Chuẩn bị

  • Phòng kỷ 12g
  • Bạch truật 12g
  • Sinh khương 12g
  • Bạch linh đều 12g
  • Cam thảo 9g
  • Ô đầu 6g
  • Quế chi 3g

Sử dụng

Rửa sạch rồi cho tất cả các vị thuốc trên đi sắc lấy nước uống

phong ky
Sử dụng phòng kỷ để chữa sưng đau khớp

Bài 2:

Chuẩn bị

  • Phòng kỷ 15g
  • Ý dĩ nhân 15g
  • Mộc qua 9g
  • Ngưu tất 9g

Sử dụng

Đem toàn bộ các vị thuốc trên sắc lấy nước uống

Bài 3:

Chuẩn bị

  • Phòng kỷ 10g
  • Tằm sa đều 10g
  • Uy linh tiên 12g
  • Kê huyết đằng 15g

Sử dụng

Cũng giống như 2 bài thuốc trên, lấy tất cả các thành phần sắc lấy nước uống

Phòng kỷ trị chứng phù thũng, đi tiểu ít

Phòng kỷ từ lâu được sử dụng để chống phù thũng, tác động vào cơ thể vào 2 can bàng quang và can thận nên có tác dụng giải tỏa và bài tiết nước tiểu ra khỏi cơ thể. Những cách sử dụng phòng kỷ để chữa trị chứng bệnh này là

  • Phòng kỷ, Bạch truật đều 10g, Cam thảo 5g, Sinh Hoàng kỳ 16g. Tất cả sắc nước uống.
  • Phòng kỷ, Phục linh, Hoàng kỳ, Quế chi tất cả các vị lấy 10g, Cam thảo 6g cho vào nồi  sắc lấy nước uống.

Bài thuốc chữa gout từ phòng kỷ

Theo đông y, chứng gout hay còn gọi là thống phong do công năng Can, Thận và Tỳ bị hư hại do khí huyết ngưng trệ, và đàm thấp tích tụ sinh ra bệnh. Phòng kỷ tác động hỗ trợ bệnh ở 2 thể là phong thấp nhiệt và tỳ hư trọc ứ tương ứng với các triệu chứng gout cấp tính và gout mãn tính

Bài thuốc chữa thể phong thấp nhiệt

Chuẩn bị

  • Phòng kỷ 12g
  • Nhẫn đông đằng 30g
  • Hoàng bá 15g
  • Ý dĩ 24g
  • Thổ phục linh 24g
  • Đương quy 12g
  • Ngưu tất 12g
  • Tần giao 12g
  • Thất diệp 24g
  • Huyền sâm 16g
  • Một dược 10g

Cách thực hiện

Rửa sạch tất cả cácvị thuốc đã chuẩn bị ở trên cho vào nồi sắc lấy nước uống trong ngày

Bài thuốc chữa phong thấp thể tỳ hư trọc ứ

Chuẩn bị

  • Phòng kỷ 12g
  • Hoàng kỳ 24g
  • Tỳ giải 24g
  • Tàm sa 12g
  • Bạch truật 12g
  • Ý dĩ 24g
  • Cam thảo 6g
  • Thổ phục linh 24g
  • Xích thược 12g

Thực hiện

Cách sử dụng cũng giống như bài thuốc trên, lấy tất các các vị thuốc cho vào nồi sắc lấy nước uống

Trị thấp khớp cấp bằng phòng kỷ

Để trị thấp khớp cấp, bạn có thể sử dụng rượu thuốc phòng kỷ 10%. Lấy 1 phần phòng kỷ ngâm với 9 phần rượu trắng. Sau 20 ngày là có thể sử dụng. Mỗi ngày sử dụng 2-3 chén con rượu thuốc. 1 liệu trình sử dụng thuốc là 10 ngày. Điều trị trong khoảng 3-6 liệu trình. Mỗi lần điều trị cách nhau ít nhất 4-5 ngày

Trị đau dây thần kinh và thấp khớp mãn với phòng kỷ

Nếu bạn bị đau dây thần kinh, hoặc bị thấp khớp mãn tính thì có thể sử dụng bài thuốc sau để giảm thiểu các triệu chứng bệnh.

Chuẩn bị

  • Uy linh tiên 12g
  • Phòng kỷ
  • Tam xà mỗi thứ 10g
  • Kê huyết đằng 15g

Thực hiện

Lấy các vị thuốc nêu trên sắc ngày uống 1 thang, chia thành 2-3 lần sử dụng trong ngày

Một số thông tin về dược liệu này bạn cần biết

Phòng kỷ có tên như vậy là do tác dụng của nó với cơ thể con người. Phòng tức là phòng ngừa, kỷ là bản thân cho mình. Ý nghĩa của tên gọi này có nghĩa là phòng ngừa bệnh tật cho chính mình.

Trong thực tế phòng kỷ là tên chung chỉ các loại thuốc có nguồn gốc thực vật khác nhau, khác họ và có thể là khác cả thành phần hóa học. Quảng phòng kỷ chỉ là một trong nhiều loại phòng kỷ được dùng trong các bài thuốc Đông y từ cổ đến nay. Có những loại phòng kỷ được sử dụng như sau:

Loại quảng phòng kỷ là rễ của cây Aristolochia westlandi Hemsl thuộc họ Dây hương (Aristolochiaceae).

Hán trung phòng kỷ là rễ cây phình to của loại cây Aristolochia heterophylla Hemsl cũng thuộc họ Dây hương

Mộc phòng kỷ là rễ lớn của loại cây Cocculus trilobus DS, họ Biển bức cát (Menispermaceae).

Nam phòng kỷ là rễ của cây gấc, được các thầy thuốc Việt Nam sử dụng trong các bài thuốc Nam.

hoa quang phong ky
Phòng kỷ là tên của nhiều loại thảo dược

Liều lượng trung bình của các vị thuốc phòng kỷ sử dụng hằng ngày là 5-10g. Không nên sử dụng quá liều lượng này vì nó có tính hàn vị đắng, sử dụng nhiều gây ra tổn thương cho tỳ vị. Những người có âm hư, tỳ vị hư, phụ nữ có thai và thời kỳ cho con bú không được sử dụng.

Trên thực tế và dựa theo các nghiên cứu gần đây của các nhà khoa học thì những loại phòng kỷ thuộc họ Dây hương có chứa một hoạt chất tên là acid aristolochic là tác nhân gây độc tính cao. Thí nghiệm trên động vật sử dụng liều lớn phòng kỷ loại này gây ra các bệnh ung thư, suy thận, ngộ độc gan. Vì thế mà sử dụng thuốc phải đúng liều và thận trọng. Nhất thiết phải có sự chỉ dẫn của các bác sĩ Đông y có nhiều năm kinh nghiệm, không được tự tiện dùng thuốc có chứa phòng kỷ. Khi sử dụng cũng phải xem xét kỹ loại phòng kỷ trong bài thuốc để tránh nhầm lẫn vì có nhiều loại phòng kỷ khác nhau có dược lực khác nhau.

Như vậy tôi đã đem đến cho bạn những kiến thức chi tiết nhất về dược liệu quảng phòng kỷ, và những bài thuốc có sử dụng phòng kỷ trong thành phần của mình để các bạn tham khảo khi mắc các chứng bệnh liên quan đến thù phũng, thấp khớp, viêm khớp, tiểu tiện khó khăn… Nhưng lưu ý rằng phòng kỷ có độc và có rất nhiều loại thảo dược có tên phòng kỷ nên nhất thiết phải có chỉ dẫn của bác sĩ để có được bài thuốc tốt nhất cho bản thân.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *