Câu chuyện về một em bé ở Khánh Hòa liên tục khiến cha mẹ lo lắng khi cứ 2-3 tuần lại tái phát tình trạng nổi mề đay không rõ nguyên nhân là một ví dụ điển hình. Mẹ của bé chia sẻ, bé bị nổi mề đay sau khi ăn một loại thực phẩm nghi ngờ gây dị ứng.
Bác sĩ Trần Thị Hải Lý, Bệnh viện Da liễu tỉnh Khánh Hòa, cho biết: “Khi thăm khám cho bệnh nhân bị nổi mề đay, điều quan trọng đầu tiên là phải khai thác tiền sử dị ứng, xem bệnh nhân có đang dùng thuốc gì gây phản ứng không, hoặc gần đây có ăn thức ăn lạ nào không.”
Nổi mề đay thực chất là một phản ứng của hệ miễn dịch cơ thể khi tiếp xúc với các tác nhân gây dị ứng (dị nguyên). Lúc này, cơ thể giải phóng histamin và các chất trung gian hóa học khác, gây giãn nở các mạch máu nhỏ dưới da, làm tăng tính thấm thành mạch khiến dịch thoát ra ngoài, tích tụ dưới da và tạo thành các nốt mẩn đỏ hoặc các mảng sưng phù, gây ngứa ngáy khó chịu.
Bác sĩ Lý phân loại mề đay thành hai dạng chính: mề đay cấp tính, thường xuất hiện đột ngột và kéo dài dưới 6 tuần (thường trong vòng 24 giờ); và mề đay mãn tính, khi tình trạng nổi mề đay tái đi tái lại và kéo dài trên 6 tuần.
Điều đáng lưu ý, theo bác sĩ Lý, là sự khác biệt giữa mề đay đơn thuần và các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm: “Mề đay đơn thuần thường chỉ có biểu hiện nổi mẩn ngứa, có thể đi kèm với phù mạch, tức là sưng ở mắt, môi. Tuy nhiên, nếu tình trạng nổi mề đay đi kèm với các triệu chứng khác như khó thở, cảm giác nghẹn ở đường thở, đau bụng dữ dội, rối loạn tiêu hóa hoặc bất kỳ dấu hiệu bất thường nào khác, thì đó có thể là dấu hiệu của phản vệ hoặc sốc phản vệ – một tình trạng dị ứng nghiêm trọng, đe dọa tính mạng. Trong trường hợp này, người bệnh bắt buộc phải đến cơ sở y tế gần nhất để được cấp cứu và hỗ trợ kịp thời.”
Để giảm bớt khó chịu và hạn chế tái phát tình trạng nổi mề đay, bác sĩ khuyến cáo những người có cơ địa dễ bị dị ứng nên ưu tiên mặc quần áo sáng màu, chất liệu mềm mại, tránh chà xát mạnh lên vùng da bị tổn thương. Hạn chế sử dụng các loại xà phòng, sữa tắm có chất tẩy rửa mạnh, có thể làm dị ứng da. Thay vào đó, nên làm mát da bằng nước mát, khăn lạnh hoặc sử dụng các loại kem dưỡng ẩm dịu nhẹ, không chứa hương liệu.
Đặc biệt, bác sĩ Lý nhấn mạnh tầm quan trọng của việc ghi lại thời điểm xuất hiện mề đay và các loại thực phẩm đã ăn trong vòng 24 giờ trước đó. Thông tin này sẽ rất hữu ích cho bác sĩ trong việc xác định nguyên nhân gây dị ứng. Người bệnh cũng cần chủ động tránh sử dụng những thực phẩm, đồ uống mà bản thân nghi ngờ có thể gây dị ứng.