Alo Doctor xin kính chào quý vị khán giả. Tôi là Vũ Mạnh Cường. Thưa quý vị: “Có những nỗi đau không khóc được đành phải cười/Trong nụ cười chứa chan nước mắt”. Đó là những vần thơ đầy xúc động của nhà thơ Đặng Hán, người đã mất đi vì căn bệnh liên quan đến phế cầu khuẩn. Và cuộc đời chúng ta sẽ thường có những thử thách không được báo trước. Và nỗi đau mất người thân đôi khi bất ngờ ào ào ập đến như một cơn bão bạo tàn, cuốn phăng đi tất cả, và để lại những đau thương. Vậy thì câu hỏi đặt ra là chúng ta phải làm gì để tránh những bi kịch bất ngờ đó? Khi mà những căn bệnh nguy hiểm, thậm chí là tử vong có thể dự phòng. Trong đó có phế cầu khuẩn.
Và ngày hôm nay chúng ta sẽ cùng gặp gỡ với hai vị khách mời đặc biệt. Đó là PSG.TS.BS Lê Thượng Vũ.
Bác sĩ Lê Thượng Vũ
Chào Vũ Mạnh Cường, chào quý khán giả.
Và vị khách mời tiếp theo là chị Hà Mi, con gái của nhà thơ Đặng Hán.
Hà Mi
Chào anh Vũ Mạnh Cường, chào bác sĩ và chào quý vị khách quý của Alo Doctor.
Cảm ơn Bác Vũ đã đến với chương trình của chúng ta hôm nay cũng như là chị Hà Mi. Và tôi tin chắc là câu chuyện của chị sẽ là một câu chuyện để đôi khi là sự đánh thức cho những ai vẫn còn nhiều chủ quan.
Hà Mi
Khi nhận thông tin về chủ đề là phế cầu khuẩn thì thực sự em rất xúc động bởi vì cách đây 10 năm thì bố của em đã bị mất về căn bệnh này. Và có một điều mà em rất là trăn trở đến tận bây giờ. Tức là em không hiểu tại sao bố em mất vì phế cầu khuẩn nhưng mà kết luận của bác sĩ lại là viêm màng não. Đấy là việc thứ nhất là em rất muốn được tham gia chương trình để có thêm kiến thức về bệnh lý phế cầu khuẩn này.
Và cái thứ hai nữa là khi mất đi một người, có thể nói là một người bạn đồng hành, một người trụ cột gia đình, một người cha thì có rất nhiều dự định của em với bố dang dở. Bởi vì là mình có những dự định mà khi mình lớn lên mình mới có thể thực hiện được. Thì khi bố mất đi rồi thì em giống như em bị hụt hẫng, bị mất đi, cái hành trình đấy không có người đồng hành cùng với mình trên cái con đường mà mình đã định ra. Thì đấy là một sự tổn thương. Và em muốn cái câu chuyện của mình nó là nỗi đau, nó là nỗi buồn nhưng mà nó sẽ là một cái dấu chân để cho tất cả mọi người đừng ai dẫm phải.
Cảm ơn những chia sẻ của chị, cảm ơn tình cảm của chị và mong ước rất là đẹp của chị đến với chương trình. Để mong muốn lan tỏa thêm rất là nhiều những thông tin liên quan tới phế cầu khuẩn. Hơn cả đó là cái cách mà chúng ta sẽ phải đối diện, đôi khi là phải đi trước nó. Và thông qua câu chuyện của chị Hà Mi thì bác cũng thấy rồi đó. Cái thứ nhất là phế cầu khuẩn là gì? Rồi cái thứ hai là phế cầu khuẩn sẽ có những tác động nguy hiểm thế nào đến cơ thể con người, đặc biệt là đối với người lớn tuổi ạ?
Bác sĩ Lê Thượng Vũ
Thứ nhất là phế cầu khuẩn là một loại vi khuẩn. Mình có chữ khuẩn trong đó là vi khuẩn. Và thứ hai là cầu là hình tròn. Và thứ ba là hay gây bệnh viêm phổi, thành ra mình gọi là phế cầu khuẩn. Thường thường là bệnh nó xảy ra trên người lớn tuổi có bệnh nền. Rồi thường là người lớn tuổi hay bị nhiễm siêu vi trước, ví dụ H1N1, Covid hay là H5N1.
Rồi khi mà mình nhầm lẫn với chẩn đoán đầu tiên, mình không biết là vi khuẩn từ đường hô hấp nó có dễ thâm nhập vào cơ thể qua máu, qua màng não, qua phổi làm những biến chứng nghiêm trọng. Thành ra là mình chẩn đoán không ra. Chứ còn các phương tiện chẩn đoán thì cũng có, mà có thể chúng ta nhầm lẫn.
Thì những biến chứng nghiêm trọng là gọi là nhiễm phế cầu khuẩn xâm lấn. Thường thường là nó hay bắt đầu bằng viêm phổi, bằng phổi trước, sau đó tới viêm màng não, sau đó tới nhiễm trùng huyết và suy đa tạng. Cuối cùng là dẫn đến tử vong.
Dạ vâng ạ, qua những chia sẻ của Bác Vũ thì dường như là bố của Mi – nhà thơ Đặng Hán là đã được chẩn đoán một căn bệnh khác là viêm màng não. Nhưng mà bác cũng nói rằng là phế cầu khuẩn cũng có thể là bị nghi ngờ là nhiễm H5N1. Thì bố của em có bị không?
Hà Mi
Bác chỉ nói 2 câu thôi ạ mà gần như là em đã giải tỏa được cái thắc mắc suốt 10 năm. Tức là 2014 là cách đây 10 năm, thì thời điểm đấy là bùng phát dịch H5N1.
Bố em là một cựu quân nhân công tác tại Bộ Tham mưu của Quân đội Nhân dân Việt Nam. Em muốn nói cái công việc của bố bởi vì cái công việc đấy đòi hỏi về sức khỏe phải rất là tốt. Bố em thường xuyên đi dẫn đoàn bay cho các đoàn Chủ tịch nước, cho nên là thấy sức khỏe của bố em rất tốt.
Sau 32 năm công hiến dưới quân kỳ thì bố em về hưu. Ông ở một mình vài ngày, gia đình em ra thăm bố thì mới phát hiện ra là ông đã sốt, sau đó thì nhập viện. Cậu ruột của em là bác sĩ cậu có tiên đoán rằng là bố em có thể bị nhiễm phế cầu và chuyển viện lên tuyến trên, phát hiện ra là bố em bị viêm màng não. Tại sao lại viêm phổi mà lại lên đến não? Và bố em mất rất là nhanh, sau đó khoảng chưa được 20 ngày điều trị ở khoa hồi sức.
Thì giải thích của bác rất là ngắn gọn thôi nhưng mà nó đã giải tỏa được cho bố em biết nguyên nhân và quy trình. Như bác nói 5 tiến trình nguy hiểm là phổi, viêm màng não, nhiễm trùng huyết, suy đa tạng và tử vong thì bố em đúng 5 bước đó trong thời gian cực kỳ nhanh, và chưa đến 20 ngày.
Em vẫn chưa có hiểu lắm và em cũng mong muốn bác chia sẻ nhiều hơn về sự nguy hiểm của những căn bệnh liên quan tới phế cầu khuẩn. Và nó sẽ tác động cụ thể đến cơ thể của con người như thế nào? Và từ những tác động đó nó sẽ tạo ra những căn bệnh ra sao?
Bác sĩ Lê Thượng Vũ
Có lẽ là mình nên bắt đầu ở chỗ phế nó ở đâu đến. Bình thường đường hô hấp của mình từ chỗ dây thanh, chỗ dây nói trở xuống thì nó vô khuẩn. Nhưng mà đường hô hấp trên thì nó có thể có vi khuẩn, trong đó có thể phế cầu, thường nó không gây bệnh. Nhưng mà khi nào mình suy yếu, khi nào mình bị nhiễm siêu vi thì phế cầu khuẩn ở đó nó có thể theo những tổn thương của niêm mạc, nó đi vào cơ thể và nó gây bệnh.
Có hơn 100 loại phế cầu, không phải loại nào cũng nguy hiểm nhưng mà có 23 loại nguy hiểm nhất. Những loại này khi gây bệnh thì nó xâm nhập vào phổi, vào máu. Nó gây những biến chứng như mình đã kể. Từ chỗ là mình có quá trời biến chứng của nhiễm phế cầu khuẩn thì nó sẽ dẫn tới tử vong. Đó là lý do tại sao nhiễm phế cầu khuẩn rất nghiêm trọng.
Bệnh hay gây ra ở 2 nhóm đối tượng chính là trẻ em, đặc biệt là trẻ em dưới 5 tuổi, người lớn tuổi, người bệnh nền, người suy giảm nhiễm dịch. Tới 50 tuổi thì đã bắt đầu có nguy cơ rồi nhưng mà càng lớn tuổi thì càng nhiều nguy cơ, ví dụ như trên 65 tuổi là đối tượng nguy cơ cao nhất. Bên cạnh đó là những người có bệnh nền sẽ làm cho mình dễ bị nhiễm phế cầu khuẩn.
Khi nãy thì bác có nói phế cầu khuẩn dường như là ai cũng có. Nhưng mà có điều là đợi tới lúc cơ thể mình yếu, hệ miễn dịch yếu thì bắt đầu nó mới phát huy tác dụng. Lúc đó nó mới tác yêu tác quái, nó làm đủ kiểu hết để cho mình rơi vào nguy hiểm. Em hiểu như vậy có đúng không?
Bác sĩ Lê Thượng Vũ
Thường thì mình cũng không đi xét nghiệm. Chính vì vậy mà mình không biết mình có thể có, và bản thân hiện diện của nó cũng không gây bệnh. Nhưng mà cái mà mình quan tâm là loại mà phế cầu khuẩn đặc biệt quan trọng, đặc biệt nguy hiểm.
Thành ra là không quá quan trọng việc có hay không có. Nhưng mà quan trọng hơn là làm sao mà mình có cái sức đề kháng tốt để có thể chống được những cái con phế cầu khuẩn mà gây bệnh nghiêm trọng, như là viêm màng não, như là viêm phổi, như là nhiễm trùng huyết.
Là bên cạnh sức đề kháng tốt thì còn có những điều gì để giúp cho mình có thể phòng ngừa không?
Bác sĩ Lê Thượng Vũ
Sức đề kháng tốt và phòng ngừa nó là một cặp bài trùng. Thứ nhất là bản thân mình phải đủ khỏe. Khi mình muốn có cái sức khỏe tốt thì mình phải xây dựng cái lối sống lành mạnh, bao gồm là không hút thuốc, bao gồm là tập thể dục, vận động, không rượu bia và rất là quan trọng là phải dự phòng bệnh bằng các loại vaccine.
Nếu mà mình đã tiếp xúc trước, mình đã miễn dịch trước, mình miễn nhiễm với những cái chủng mà gây bệnh nghiêm trọng thì chúng ta có thể vượt qua phế cầu khuẩn cũng một cách rất là dễ dàng. Nên ra là chủng ngừa dự phòng, phòng ngừa bệnh chủ động là rất là quan trọng. Thành ra chuyện chủng vaccine rất là quan trọng.
Dạ vâng ạ. Thông qua những chia sẻ vừa rồi của bác Vũ thì anh là đang muốn hỏi Mi trước đó thì ông có cái biện pháp nào để giữ phòng chưa? Chắc là chưa đúng không?
Hà Mi
Thực ra thì 10 năm trước thì từ phế cầu khuẩn hầu như ở quê nhà em không ai biết, không biết nó là cái gì. Cách đây 10 năm thì thật sự cả gia đình em và bố em không biết. Vì không biết cho nên mình cũng không có biện pháp dự phòng gì trước. Và bố em là một cựu quân nhân thì bố em rất là khỏe. Thì đối với bố em cái chuyện mà cảm cúm và ho sốt này thì nó không si nhê gì cả. Và cái việc chủ quan dẫn đến cái hành động là bố em không uống thuốc. Việc thứ 2 là bố em không gọi điện cho người thân cho nên khi mà bố em bị tấn công mạnh quá thì bố em lịm đi, và chỉ khi người nhà sốt ruột quá phát hiện ra thì mới biết thôi. Còn bố em không hề gọi điện cho mọi người. Hiện tại em nghĩ là em được biết đến cái bệnh phế cầu khuẩn này là do em cho con em đi tiêm phòng.
Tuy nhiên thì em muốn hỏi bác sĩ là em sống chung với bố mẹ chồng, bố chồng em là 72 tuổi. Ông có bệnh nền là bệnh gan và dứt khoát là ông không đồng ý cái chuyện là đưa ông đi tiêm phòng bất kỳ bệnh gì hết. Ông đang điều trị theo gan của Bệnh viện 175. Em muốn hỏi bác là bố có bệnh nền là bệnh gan như vậy thì bố em có dự phòng phế cầu được không? Là câu hỏi thứ nhất.
Câu hỏi thứ 2 là ba mẹ con em đã được dự phòng rồi nhưng mà trong cái môi trường mà em chung sống với chồng em, chồng em nghĩ là mình đang khỏe mạnh hơn 40 tuổi thì cũng không cần phải dự phòng. Vậy thì chồng em có nên dự phòng và em phải thuyết phục mọi người như thế nào ạ?
Còn mẹ đẻ của em ạ. Là em có động viên mẹ em là mẹ nên đi dự phòng đi. Mẹ em bảo: “Không, miễn nhiễm rồi. Bởi vì là tôi đã tiếp xúc với cái ông mà ông ấy còn bị tử vong vì cái đấy thôi, thì làm sao mà tôi có thể bị nhiễm được”. Thì em rất là tha thiết bác có thể cho em lời khuyên và để khuyên mọi người về việc này không ạ?
Bác sĩ Lê Thượng Vũ
Mình thấy ở đây là ông bố chồng của Hà Mi thì trên 70 tuổi, trên 65 tuổi rồi là nguy cơ rất là cao. Ông ấy có bệnh nền bệnh gan. Thì cái vế đầu tiên mình hiểu là khi mà mình chích phế cầu thì cái bệnh gan không làm xấu đi cái tình trạng mũi vaccine hoặc là vaccine không làm xấu đi bệnh gan. Và thứ 2 là ông có chỉ định chích phế cầu. Tức là mình đã lớn tuổi rồi, mình có bệnh nền thì rất là nên chích để cho cơ thể mình làm quen với con phế cầu trước, nó sản sinh ra kháng thể trước và nó có thể chống cả lại con phế cầu lỡ khi mà mình mắc.
Bà má ruột thì đồng ý là có thể là tiếp xúc rồi. Bà chăm sóc ông thì ông bị nhiễm 1 trong các loại phế cầu khuẩn, thì bà vẫn có thể nhiễm những loại phế cầu khuẩn khác. Thành ra là không vì thế mà mình có thể nói là bà được miễn dịch với tất cả các loại phế cầu khuẩn được. Với các cháu thì nếu mà đã tuân thủ được cái quy định của chích ngừa thì rất là tốt.
Anh xã thì có vẻ là người rất là khỏe mạnh, cũng chủ quan. Thì thật ra thì nếu mà anh đang khỏe mạnh thì quan trọng nhất là đừng có hút thuốc, đừng có uống rượu, đừng có hành vi nguy cơ về mặt sức khỏe. Bản thân là những người mà trẻ khỏe, một khi mà bị nhiễm thì lại là đáng tiếc nhất. Là vì thí dụ màng não, rồi bị di chứng, động kinh, co giật. Hiện đây chắc là người chăm sóc cho cả gia đình, làm ra tiền v.v Thế rồi mà nằm một chỗ là rất là đáng tiếc. Vì vậy việc chích vaccine thì rất nhẹ nhàng, ít tác dụng phụ mà lại hiệu quả. Anh cũng nên cân nhắc để bảo vệ cho chính anh và bảo vệ cho cả gia đình.
Mặc dù là Hà Mi đã có tiêm chủng rồi nhưng mà mình vẫn nên xem xét với các cơ sở y tế để xem là mình có thể phối hợp các vaccine để mà tăng cường khả năng bảo vệ không, đặc biệt là bảo vệ với phế cầu.
Tôi rất là tâm đắc với cái chữ phối hợp. Vì mình cũng biết là mình có thể phối hợp vừa dự phòng vừa điều trị. Nghĩa là mình không thể nào đợi tới lúc bệnh mới điều trị mà rất là nên dự phòng, thì cái chữ phối hợp nó có ý nghĩa đó. Bên cạnh đó thì thí dụ như là hồi nãy mình có nói là nhiễm siêu vi rồi bắt đầu mới nhiễm phế cầu. Thành ra là thí dụ mình phối hợp vaccine Covid, phối hợp vaccine cúm, phối hợp vaccine ho gà v.v thì kèm với vaccine phế cầu thì người bệnh sẽ được bảo vệ nhiều bệnh hơn và khỏe hơn.
Và cuối cùng là bản thân đối với phế cầu thì mình phối hợp nhiều loại vaccine cho phế cầu, thì mình sẽ bao phủ được, mình đạt được mục tiêu là cơ thể nhớ lâu hơn và nhớ nhiều loại phế cầu hơn.
Quá trình công tác thực tế của bác thì có nhiều trường hợp là do chủ quan mà đến khi mà đã nhiễm phế cầu khuẩn ở mức độ nặng hơn thì không còn có thể cứu vãn hay không? Có nhiều trường hợp như vậy không ạ?
Bác sĩ Lê Thượng Vũ
Gần đây thì Bệnh viện Đại học Y Dược cũng có một trường hợp. Bệnh nhân vô cũng có bệnh nền, cũng viêm phổi, rồi tới hồi mà tới viêm màng não thì tụi lại phát hiện con phế cầu khuẩn. Và bây giờ thì cũng giống như ông cụ của Hà Mi rất là nặng và phải nằm trong chăm sóc đặc biệt, chăm sóc rất là đồng thời vừa thở máy, vừa chạy thận, vừa bệnh nền với nhiều biến chứng ở trên các tạng khác nhau.
Thành ra là nhiễm phế cầu khuẩn theo thống kê thì đó là một trong những nguyên nhân mà nhiễm trùng thường gặp nhất, gây bệnh nặng mà lại có thể dự phòng được. Thành ra là nó không chỉ quan trọng cho từng người, mà nó quan trọng để mặt dịch tễ cho số đông người. Thì như vậy cái việc dự phòng thì rất là cần thiết.
Chúng ta không dự phòng mà nếu như chúng ta gọi là xui mà bị nó tấn công mình thì lúc mà mình được phát hiện thì điều trị không còn kịp nữa đúng không ạ? Hay là vẫn có thể lướt qua được, vẫn có thể điều trị trở lại hiện trạng bình thường giống như là một người khỏe mạnh bình thường?
Bác sĩ Lê Thượng Vũ
Có nhiều khó khăn từ chuyện là sốt rồi bệnh nhân có kêu người nhà không? Rồi mình có phát hiện bệnh nhân đang hôn mê không? Rồi tới lúc mà bác sĩ nhận bệnh nhân rồi mà có phát hiện được phế cầu hay không? Nhiều cái khó khăn lắm. Thành ra nhiều khi nó chậm trễ. Chính vì vậy mà khi mà chậm trễ rồi, nhiều khi có chữa nó cũng không kịp. Nó có thể có biến chứng, nó có thể có di chứng. Phương tiện thì có, nghĩa là kháng sinh thì mình có. Nhưng mà phải khởi đầu thật là sớm, chẩn đoán sớm, khởi đầu sớm thì mới có thể cứu được.
Bên cạnh đó thì cái con phế cầu nó cũng thay đổi. Hồi trước mình chỉ cần một cái kháng sinh rất là cổ điển là penicillin có thể kiểm soát được nó rồi. Bây giờ ngày càng nó kháng thuốc thành ra là đòi hỏi những cái kháng sinh mạnh hơn, mắc tiền hơn. Thành ra là có điều trị được không nó phải là vừa là làm sao mà nghĩ tới, sớm phát hiện sớm, điều trị sớm. Mà kháng sinh phải diệt được con phế cầu, bao phủ được phế cầu. Mà đôi khi là mình biết là hiện tại nó kháng thuốc mình dùng kháng sinh mới, phủ phế cầu kháng thuốc thì mới có thể hành công được.
Hành trình điều trị các bệnh liên quan đến phế cầu khuẩn rất là nhiêu khê. Chính vì vậy mà câu chuyện đúng lúc nhất lại là câu chuyện của việc tiêm phòng. Nếu như khi chúng ta nhiễm phế cầu khuẩn là nó có những biểu hiện như thế nào?
Bác sĩ Lê Thượng Vũ
Thường gặp các triệu chứng thường là mình nhiễm khuẩn bao giờ cũng có là sốt trước. Bên cạnh sốt thì sẽ có triệu chứng của ổ nhiễm. Ví dụ như là ổ nhiễm phổi là thường gặp nhất đúng không, như vậy thì mình sẽ ho, mình sẽ khó thở, mình sẽ có cái đàm nhiễm khuẩn nó thường có màu xanh, màu vàng, bệnh nhân có thể có kèm đau ngực. Rồi triệu chứng của viêm màng não chẳng hạn, bệnh nhân có thể rối loạn tri giác, nhức đầu, ói mửa. Thì tất cả những triệu chứng đó kèm theo sốt là rất là gợi ý. Sau đó thì khi mà mình vào viện thì bác sĩ sẽ làm cho mình các xét nghiệm và thăm khám.
Rất là cảm ơn bác Vũ đã đến với chương trình ngày hôm nay. Và những thông tin của bác giống như Cường nói được trao đến cho khán giả một cách nhẹ nhàng thôi nhưng mà nó cũng đánh động ghê gớm lắm, làm cho mọi người cũng phải thức tỉnh đấy. Có những ai đó mà bây giờ đang còn rất là nhiều sự chủ quan, nhưng mà cũng sẽ biết rằng là nếu như chúng ta vẫn tiếp tục chủ quan như thế thì cũng có thể mình sẽ rơi vào những ca muộn màng bị phế cầu khuẩn. Còn bây giờ trước khi chia tay với chương trình thì bác sẽ chia sẻ những lời khuyên như thế nào cho quý vị khán giả.
Bác sĩ Lê Thượng Vũ
Xin thưa quý vị khán giả nghe đài, phế cầu khuẩn là một loại vi khuẩn gây bệnh có cái gánh nặng bệnh tật cao nhất trong những loại vi khuẩn thường gặp. Có thể gây viêm phổi, viêm màng não, nhiễm trùng huyết và dẫn đến suy đa tạng và tử vong. Chính vì vậy mà để tránh những cái bệnh lý có thể xảy ra, đặc biệt trên trẻ nhỏ và người lớn tuổi, người mắc bệnh nền thì chúng ta là nên dự phòng chủ động. Một khi mình dự phòng chủ động thì cái chi phí thì thấp nhưng mà cái lợi ích rất là nhiều.
Thì cái quá trình chẩn đoán và điều trị không phải là lúc nào cũng dễ dàng. Và tới hồi mà mình bị rồi thì những cái di chứng, những cái biến chứng thì rất là nặng nề. Cái sự tốn kém ở cái mức dự phòng thường thường là một, nhưng mà sự tốn kém ở cái lúc mình phải chữa trị là hàng trăm, hàng nghìn lần. Chính vì vậy thì chúng ta nên dự phòng. Và quý vị có thể theo dõi những cái thông tin trên những cái kênh truyền thông chính thống cũng như là có thể tham khảo ý kiến các bác sĩ của quý vị.
Dạ vâng ạ, cảm ơn cho chia sẻ của bác Vũ. Còn với Hà Mi, chủ đề của chương trình ngày hôm nay là: Hành trình dang dở. Thì tới thời điểm này những gì mong muốn của em khi đến với chương trình đã đạt được hết chưa?
Hà Mi
Em rất là hạnh phúc bởi vì là em đã trút được cái gánh nặng trong tâm lý, thì hôm nay em đã có được câu trả lời. Và cái hành trình dang dở thì em xin chia sẻ là khi bố em mất là em 28 tuổi. Tức là suốt thời gian mà bố em sinh ra em thì bố em đi bộ đội, mẹ em thì xung phong làm giáo viên dạy cái con chữ cho các em dân tộc miền núi. Bản thân em phải sống cùng với ông bà ngoại. Thì cái năm 2014, là tháng 4 là em vừa mới lấy chồng vào trong này thì ông ngoại em mất. Em bay về không kịp gặp ông ngoại.
Rồi đến tháng 7, tức là sau chưa đầy 3 tháng thì bố em lại mất, và em cũng không kịp về để gặp bố em. Không biết bố em bị làm sao, giống như em là người ngoài cuộc vậy đó. Em không bao giờ hình dung được là bố em lại mặc quân phục đeo rất nhiều huân chương nhưng mà lại nằm trong quan tài. Thì đến bây giờ hình ảnh đấy em vẫn không thể nào nguôi ngoai được. Đối với em thì 10 năm hay 20 năm thậm chí em nghĩ rằng đến khi em 70 tuổi 80 tuổi, đến khi em mất trí nhớ thì cái nỗi đau này em mới quên đi được.
Mẹ em bảo rằng là thôi, ông mất rồi, đừng khơi lại nữa, nó đau lắm. Bởi vì mất đi một người cha, một người trụ cột trong gia đình thì gia đình em cảm thấy rất là đau khổ. Tuy nhiên thì em có giải thích với mẹ rằng mình hình dung đó là một cái vết chân, một cái vết chân lún sâu vào cái vũng bùn. Nếu như bây giờ mẹ con mình đã dẫm vào rồi mà mình không làm một cái dấu hiệu gì để cho mọi người biết, thì tất cả những người khác, mọi người lại dẫm chân vào đấy. Thì thôi mẹ ơi mẹ cho con nói một lần để cho tất cả mọi người biết thì mọi người tránh đi, thì mọi người sẽ không bị như thế nữa, thì mọi người cũng sẽ không đau như con.
Em hy vọng rằng qua câu chuyện buồn của gia đình nhà mình để cho mọi người biết và tự ý thức được cũng như là tự nhận thức và phòng tránh được những rủi ro như gia đình của nhà em. Và khi đó thì niềm vui sẽ đến bởi vì là mọi người không vấp phải cái sai lầm giống như nhà em nữa. Và cái niềm vui là được dang tay bảo vệ chính người thân yêu của mình.
Cảm ơn Hà Mi rất nhiều vì sự xuất hiện của Mi trong chương trình ngày hôm nay đã mang đến một thông điệp, lại là một thông điệp mà tất cả chúng ta đều đã biết. Đó là sức khỏe luôn là tài sản vô cùng quý giá, và phòng bệnh thì bao giờ cũng dễ hơn chữa bệnh. Chính vì vậy mà việc tiêm phòng kế cầu khuẩn không chỉ là cách chúng ta tự bảo vệ bản thân, bảo vệ người thân yêu mà còn là cách chúng ta giảm thiểu chi phí.
Thưa quý vị và đến đây thì chương trình Alo Doctor xin phép được kết lại. Cảm ơn quý vị đã luôn yêu thương và đồng hành cùng với Alo Doctor. Xin thân ái chào tạm biệt và hẹn gặp lại trong những số phát sóng tiếp theo.