Ở Việt Nam, 2,5 triệu người khiếm thính đang cần chúng ta hiểu rằng ngôn ngữ ký hiệu không chỉ là công cụ, đó còn là con đường của sự hòa nhập là chìa khóa để chúng ta hiểu và trao nhau cơ hội được bình đẳng và tôi là Vũ Mạnh Cương.
Thưa quý vị, hôm nay chúng ta sẽ gặp gỡ với 2 vị khách mời đặc biệt sẽ giúp chúng ta khám phá một hành trình cảm động và địa ý nghĩa. Xin được giới thiệu chị Ngọc Lan là người sáng lập và giám đốc trung tâm COHO, một trong những người tiên phong thúc đẩy giáo dục hòa nhập tại Củ Chi, TP.HCM.
Thưa quý vị và việc khách mời tiếp theo là anh Nguyễn Hoàng Lâm, doanh nhân điếc truyền cảm hứng từ Nắng Mới.
Xin cảm ơn chị Lan và anh Lâm đã đến với chương trình hôm nay, bây giờ chúng ta sẽ cùng bắt đầu cuộc trò chuyện và Vũ Mạnh Cường tin rằng đây là cuộc trò chuyện vô cùng truyền cảm hứng. Đầu tiên thì xin được hỏi anh Lâm, đó là hành trình của anh Lâm như thế nào khi đến với ngôn ngữ ký hiệu?
Anh Nguyễn Hoàng Lâm: Tôi là một người điếc bẩm sinh, cũng giống như những đứa trẻ điếc ngày đó. Chúng tôi bị xem là có bệnh và phải được điều trị, tôi hiểu đó là tâm lý bình thường của những người nghe, của ba mẹ. Khi tôi đi học, có những rào cản ngôn ngữ, giáo viên sử dụng phương pháp lời nói để dạy, tôi đã học sắt chậm và nghĩ rằng mình không có năng lực và mãi đến năm 20 tuổi, tôi mới tốt nghiệp cấp 1. Sau đó, cuộc đời tôi có sự thay đổi rất lớn, khi tôi đến học tại Trung tâm Nghiên cứu và thúc đẩy Văn hóa Điếc thuộc trường Đại học Đồng Nai tôi bắt đầu quá trình học tập nghiêm túc, tôi tham gia vào hoạt động của Câu lạc Bộ người Điếc thành phố Hồ Chí Minh, đây là lúc tôi tìm thấy chính mình. Ngôn ngữ ký hiệu cho tôi khả năng để tiếp cận với kiến thức một cách đầy đủ, tôi có thể giao tiếp với giáo viên và có thể hoàn tất chương trình cử nhân.
Xin chúc mừng thành công của anh, một thành công mà Cường tin chắc là nó không đến dễ dàng nhưng mà nó đến từ những nghị lực và đặc biệt hơn là sự kiên trì của mình. Và Cường thấy rằng là anh đã từng hoài nghi bản thân của mình, chỉ đơn giản là không thể giao tiếp được với người khác. Tuy nhiên là tới thời điểm này thì anh đã trở thành một người Điếc rất thành công trong cộng đồng của mình, vậy thì động lực nào đã thu hút anh vượt qua mọi rào cản như vậy?
Anh Nguyễn Hoàng Lâm: Đúng là mọi người thường hay bảo tôi là người thành công, nhưng tôi thì không dám nhận mình thành công. Trước đây tôi cũng phải cố gắng thuyết phục gia đình để được đi học, dù gia đình tôi thì ngăn cản không cho tôi đi. Tôi mất 3 ngày để thuyết phục gia đình cho tôi vào Nam, đến học tại Trung tâm Nghiên cứu và thúc đẩy văn hóa Điếc thuộc Trường Đại học Đồng Nai. Khi đi học thật ra tôi có rào cản về tiếng Việt, tôi nhớ là mình đã phải miệt mài đọc sách,nhờ giáo viên người nghe viết ra giấy. Để tối đến, tôi cùng với các sinh viên trong ký túc xá thực hành để hoàn thiện dần khả năng tiếng Việt của mình, khi ra ngoài cộng đồng tôi cũng cố gắng giao tiếp nhiều nhất có thể để phát triển các kỹ năng cần thiết. Sau đó, tôi biết mình có thể làm được tôi sáng lập và là giám đốc của công ty Nắng Mới. Ngoài ra, tôi còn là ủy viên ban chấp hành Liên hiệp hội người khuyết tật Việt Nam, Phó Trưởng ban Vận động thành lập Hội người Điếc Việt Nam. Tôi nghĩ mình được xem là thành công nhờ vào sự ghi nhận của cộng đồng và các tổ chức thuộc nhà nước.
Dạ vâng ạ, cảm ơn những chia sẻ rất là truyền cảm hứng của anh. Còn với chị Lan, là một chuyên gia trong lĩnh vực hỗ trợ hòa nhập, thì chị cảm nhận như thế nào về câu chuyện của anh Lâm?
Chị Ngọc Lan: Từ câu chuyện của anh Lâm làm tôi nhớ đến một cái khái niệm rất là có giá trị trong ngành giáo dục đặc biệt, đó là can thiệp sớm. Tức là mình sẽ trị liệu, hỗ trợ và giáo dục cho trẻ bằng nhiều phương pháp phù hợp, khác nhau đối với từng dạng khó khăn của trẻ trong độ tuổi vàng, đó là từ 0 đến 6 tuổi. Tuy nhiên thì hiện tại Việt Nam, trong việc can thiệp sớm cho trẻ Điếc hay trẻ khiếm thính, thì đa phần mọi người vẫn nghĩ là sẽ trị liệu nghe nói, hỗ trợ việc nghe nói cho trẻ, chứ không dạy ngôn ngữ ký hiệu từ sớm. Và điều này nó dẫn đến một cái thực trạng là khi mà trẻ thất bại trong việc sử dụng nghe nói, sử dụng lời nói rồi mới chuyển sang học ngôn ngữ ký hiệu, thì lúc này nó đã quá muộn, nó vượt qua giai đoạn vàng của trẻ để mà có thể hình thành và phát triển tư duy nền tảng, tư duy ngôn ngữ cho trẻ một cách cơ bản nhất.
Chị Ngọc Lan: Khi làm trong mạng gia dục đặc biệt, thì tôi hiểu là ngôn ngữ ký hiệu đóng một cái vai trò rất là quan trọng trong việc hình thành và phát triển tư duy của trẻ Điếc. Và khi mà sử dụng ngôn ngữ ký hiệu, thì nó sẽ hỗ trợ cho trẻ rất là nhiều để giúp cho trẻ Điếc phát triển bản thân mình, mà cũng như là phát triển những cái quan hệ xã hội nói chung. Bởi vì cái lý do đó, cho nên là chúng tôi rất là quyết liệt trong việc ở COHO chúng tôi vẫn duy trì cái việc sử dụng ngôn ngữ ký hiệu mỗi ngày và tất cả các thành viên trong COHO đều sử dụng ngôn ngữ ký hiệu. Dĩ nhiên ngôn ngữ ký hiệu là dành riêng cho trẻ Điếc, nhưng mà bên cạnh đó thì cũng sử dụng ngôn ngữ ký hiệu vận dụng vào việc dạy cho trẻ mù Điếc. Các bạn mù Điếc cũng sẽ dùng ngôn ngữ ký hiệu để thành một cái giao tiếp chính. Và thậm chí là các bạn trẻ tự kỷ mà chưa hoặc là không có lời nói, thì chúng tôi cũng sử dụng ký hiệu, các ký hiệu đơn lẻ để bổ trợ giao tiếp cho trẻ.
Cảm ơn những chia sẻ của chị Lan, quay trở lại với anh Lâm thì anh Lâm từ việc là đã gặp rất là nhiều khó khăn trong việc kết nối với mọi người, rồi cũng từ bỏ luôn nhiều niềm đam mê của mình bởi đơn giản là mình không có làm cho mọi người hiểu hoặc là mình hiểu người khác. Tuy nhiên tới thời điểm này thì anh đã trở thành giám đốc, quản lý và là giảng viên của Nắng Mới cũng như rất nhiều những hoạt động khác trong cộng đồng. Vậy thì cái hành trình của anh thay đổi định kiến rằng là người Điếc không thể làm việc chất lượng cao đã diễn ra như thế nào?
Anh Nguyễn Hoàng Lâm: Vì mọi người chưa hiểu về chúng tôi, nên có những định kiến không thể thay đổi được. Tôi cũng phần nào hiểu được lý do, bản thân tôi thì luôn phải nỗ lực, kiên trì hoàn thành chương trình phổ thông lên đến đại học để chứng minh cho năng lực học tập của người Điếc. Sau khi có nền tảng văn hóa rồi thì tôi quay lại dạy cho các em học sinh, chính là các em người Điếc. Khi tham gia vào các hoạt động xã hội và đã có năng lực nhất định, tôi chọn công việc dạy ngôn ngữ ký hiệu cho người nghe. Tôi đã có nhiều kinh nghiệm dạy ngôn ngữ ký hiệu cho người nghe trong các trung tâm, các cơ sở khác nhau. Đến năm 2019, sau nhiều năm ấp ủ tôi, bạn Lan và bạn Kiên đã cùng nhau bàn bạc để thành lập công ty nắng mới và tôi là người quản lý các lớp học ngôn ngữ ký hiệu từ cơ bản đến nâng cao. 100% giáo viên của chúng tôi là người Điếc, chúng tôi cũng có dịch vụ phiên dịch ngôn ngữ ký hiệu chuyên nghiệp
Nhân cái việc mà anh nói tới cái việc phiên dịch thì được biết là anh Lâm, chị Lan cùng với rất nhiều công sự khác đã trở thành những người tiên phong trong việc xây dựng mạng lưới phiên dịch ngôn ngữ ký hiệu đầu tiên tại TP.HCM chúng ta. Vậy thì cái tiêu chí nào để đánh giá chất lượng của phiên dịch viên và bên cạnh đó thì cái cách nào để tạo nên công ăn việc làm trong cộng đồng?
Anh Nguyễn Hoàng Lâm: Hiện nay, chưa có khung đánh giá năng lực chung cho các quốc gia Đông Nam Á. Thường thì mỗi quốc gia, mỗi tổ chức, mỗi công ty, mỗi hiệp hội sẽ có khung năng lực và chương trình đào tạo riêng, việc đánh giá năng lực sẽ được thực hiện bao gồm 3 phần. Thứ nhất về kiến thức, người phiên dịch phải có những hiểu biết về ngôn ngữ ký hiệu, về văn hóa của cộng đồng người Điếc và các thuật ngữ chuyên ngành. Thứ hai về kỹ năng, người phiên dịch phải có kỹ năng diễn đạt, sử dụng ngôn ngữ ký hiệu một cách lưu loát chính xác. Thứ ba về thái độ, người phiên dịch phải có tinh thần trách nhiệm, thể hiện sự tôn trọng lẫn nhau và làm theo đúng đạo đức nghề nghiệp.
Anh Nguyễn Hoàng Lâm: Về các cấp độ năng lực, thì thường được phân theo trình độ từ cơ bản đến nâng cao. Ở cấp độ một, người phiên dịch có thể dịch các nội dung đơn giản, quen thuộc. Ở cấp độ hai, người phiên dịch có thể dịch được các nội dung khó hơn, sâu hơn, phức tạp hơn với đa dạng các chủ đề. Cấp độ ba, người phiên dịch có thể dịch được các nội dung chuyên ngành sâu và phức tạp hơn nữa trong các tình huống đòi hỏi còn sự chính xác cao, ví dụ như ở tòa án hoặc bệnh viện.
Quay trở lại với chị Lan, thì Cường nhớ bản tin đầu tiên mà Cường dẫn thời sự khi mà Cường dẫn như thế này là có một phiên dịch viên ngôn ngữ ký hiệu đó để cho khán giả có thể hiểu rõ, khán giả ở mọi tầng lớp trong xã hội để có thể hiểu rõ được những thông tin gì diễn ra trong một ngày. Và Cường được biết rằng là chị Lan cũng là một phiên dịch viên ngôn ngữ ký hiệu đó, vậy thì thời gian qua COHO cùng với Nắng Mới đã có sự hợp tác như thế nào để nhân rộng mô hình này?
Chị Ngọc Lan: Giữa COHO và Nắng Mới thật ra nó cũng có một sự đồng điệu nhất định đó là COHO thì làm về mảng giáo dục và trong đó có mảng giáo dục cho người Điếc, cho trẻ Điếc có sử dụng ngôn ngữ ký hiệu và COHO thì có sứ mệnh là lan tả ngôn ngữ ký hiệu đến với xã hội và cộng đồng. Vì vậy cho nên là việc hợp tác giữa COHO và Nắng Mới thật ra nó cũng đã và đang xảy ra rồi, giống như là tôi cũng tham gia vào các lớp dạy ngôn ngữ ký hiệu tại Nắng Mới và anh Lâm thì cũng cùng với tôi phát triển trong việc phát triển mạng lưới phiên dịch giống như khi nãy anh Lâm có giới thiệu và sự hợp tác này thì nó mang lại ý nghĩa rất là lớn, tại vì nó giúp cho việc phiên dịch ngôn ngữ ký hiệu thứ nhất là tại TP.HCM được duy trì và duy trì một cách là có mạng lưới nhất định, thứ hai là giúp lan tả được công việc phiên dịch ngôn ngữ ký hiệu đến với cộng đồng để mọi người xem phiên dịch ngôn ngữ ký hiệu là một công việc và chứng minh rất rõ ràng là bản tin thời sự cũng cần có người phiên dịch ngôn ngữ ký hiệu, để người Điếc là người rất khó khăn trong việc tiếp cận thông tin vẫn có thể tiếp cận được thông tin nhất định.
Vậy thì trong quá trình hợp tác như vậy vởi chị cảm nhận đâu là thách thức?
Chị Ngọc Lan: Thật ra trong quá trình hợp tác thì giữa hai bên đều có những khó khăn và thách thức nhất định. Chúng tôi đều là những người nhỏ, những tổ chức nhỏ trong cộng đồng dĩ nhiên là phần lan tả tiếng nói sẽ không có đủ mạnh, nên thách thức lớn nhất đó là chúng tôi vẫn rất cần những cánh tay nối dài để có thể lan tả thông điệp rằng trẻ Điếc được quyền sử dụng ngôn ngữ ký hiệu trong giáo dục, trong trường học. Và thông điệp thứ hai mà chúng tôi rất muốn lan tả đó là mọi người cần công nhận phiên dịch ngôn ngữ ký hiệu là một nghề thật sự, bởi vì chúng tôi cũng phải được đào tạo và cũng phải làm việc bằng cả thể chức và khối óc của mình để mà hỗ trợ cho cộng đồng người Điếc nói riêng và cũng như phát triển xã hội nói chung.
Dạ, như chị Lan vừa mới chia sẻ thì COHO và Nắng Mới là những tổ chức nhỏ, nhưng mà Cường cũng như là rất nhiều người đều cảm nhận rằng lại mang đến nhiều ý nghĩa và đặc biệt hơn là những công việc đó mang đến một tác động rất là lớn. Không chỉ cho cộng đồng người Điếc mà còn cho cả xã hội nữa vậy thì theo chị và anh làm thế nào để chúng ta có thể nối dài cái mô hình này đến với các tỉnh thành, đặc biệt là đến với vùng sâu vùng xa tại nơi đó cũng có rất là nhiều người điếc. Dạ, xin mời anh Lâm trước ạ.
Anh Nguyễn Hoàng Lâm: Hiện tại ở Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh cũng đã có các lớp đào tạo ngôn ngữ ký hiệu trực tiếp và trực tuyến, nhưng còn đối với các vùng sâu vùng xa rất khó khăn để có thể mở lớp học trực tiếp thì tôi nghĩ chúng tôi vẫn có thể có các lớp trực tuyến từ cơ bản đến nâng cao. Thêm nữa, chúng tôi cũng có thể sẽ kết hợp với các câu lạc bộ người Điếc địa phương, hội người khuyết tật, các tổ chức để tổ chức tập huấn nâng cao năng lực cho người Điếc và hỗ trợ gia đình người Điếc học ngôn ngữ ký hiệu.
Chị Ngọc Lan: Với cái quan điểm của tôi là một người làm công việc phiên dịch ngôn ngữ ký hiệu cũng được hơn 10 năm rồi thì tôi nghĩ có một điều rất là quan trọng, đó là chính cộng đồng người Điếc phải nhận thấy được vai trò quan trọng của người phiên dịch ngôn ngữ ký hiệu. Và chính người Điếc sẽ là người đứng lên, lên tiếng, tạo tác động xã hội thì tôi nghĩ nó sẽ mang tính rất là mạnh mẽ nhất để mà mọi người hiểu rằng ở đâu có người Điếc thì ở đó cần có phiên dịch ngôn ngữ ký hiệu. Thì điều đó sẽ tác động mạnh mẽ đến xã hội, để làm sao cả thành phố lớn, cả những vùng nông thôn cũng cần phải có người phiên dịch ngôn ngữ ký hiệu bởi vì người Điếc sống khắp nơi trên đất nước Việt Nam này.
Nghe chị Lan nói thì đầy có sự quyết tâm, nhưng mà nghe chị nói thì Cường cũng biết rằng rõ ràng đây là một thách thức rất lớn cho mình vậy thì chị cùng với những cộng sự của mình đã làm thế nào để vượt qua thách thức này, đã có những giải pháp như thế nào để từng bước hóa giải thách thức để cho ngôn ngữ ký hiệu có thể tiếp cận sâu rộng hơn đối với người Điếc ở khắp mọi nơi tại Việt Nam.
Chị Ngọc Lan: Hiện tại thì chúng tôi cũng đang làm những phần việc rất là nhỏ bé với sức của mình thôi, đó là chúng tôi bằng tất cả những cơ hội mình có truyền thông về công việc phiên dịch ngôn ngữ ký hiệu của mình, giới thiệu về nghề của mình với tất cả mọi người. Bất cứ khi nào mình đến đâu, mình ở đâu thì đều sẽ giới thiệu về công việc của mình để mọi người được biết có tồn tại một nghề gọi là phiên dịch viên ngôn ngữ ký hiệu và bởi vì hiện tại với những khó khăn như thế này thì chúng tôi vẫn đang cố gắng làm một việc nữa, đó là liên kết với nhau. Bởi vì hiện tại Việt Nam số lượng người phiên dịch viên ngôn ngữ ký hiệu không nhiều, nên là chúng tôi cố gắng liên kết với nhau để làm gì? Để mình truyền cái lưỡi nghe cho nhau, tại vì thật ra đối với những cách thức như hiện tại thì cũng đã và đang có một số những người phiên dịch, có khả năng phiên dịch đó nhưng mà họ không thấy được cái tiềm năng và họ quyết định là bỏ nghề.
Chị Ngọc Lan: Vậy thì làm sao để mà duy trì được mạng lưới người phiên dịch thì chúng tôi phải liên kết với nhau, để mọi người thấy rằng “à có một mạng lưới những người phiên dịch ở đây” và bất cứ khi nào mà cần người phiên dịch ngôn ngữ ký hiệu thì chúng tôi sẽ cố gắng nhiều nhất có thể để hiện diện, để cho mở rộng đông hơn số lượng người phiên dịch ngôn ngữ ký hiệu. Và một cái việc nữa mà chúng tôi thường xuyên làm đó là đòi quyền lợi cho chính mình, thì nói cái đó nghe nó hơi kỳ nhưng mà thật ra là chúng tôi cố gắng cho mọi người hiểu rằng khi mà làm một công việc phiên dịch thì chúng tôi cũng phải trải qua một thời gian được đào tạo, được huấn luyện và thậm chí phải mất đến tính phải bằng 5 năm, 10 năm để có thể trở thành một người phiên dịch chuyên nghiệp và được cộng đồng chấp nhận. Nên là việc mà chúng tôi được công nhận để làm sao để cho chúng tôi có cái cơ hội để tái tạo sức lao động này, để duy trì cái công việc của mình, để mang giá trị đến cho cộng đồng xã hội đó là cái điều rất là quan trọng đối với chúng tôi.
Xây dựng mạng lưới có nghĩa là mình đang tìm kiếm sự đoàn kết, cũng như là có được thêm nhiều sự đồng hành để tạo ra sức mạnh. Tới bây giờ nhìn lại những thành tựu vừa qua thì anh Lâm cùng với chị Lan cảm nhận lại đâu là thành tựu mà khiến cho mình cảm thấy là cảm động nhất nè, là ấn tượng nhất hoặc là tự hào nhất.
Chị Ngọc Lan: Với tôi thì là cái việc mà khiến cho tôi bây giờ vẫn luôn luôn tự hào đó là mỗi khi mà có ai nhắc đến, có ai mà đặt một cái câu hỏi ra “có biết Ngọc Lan phiên dịch ngôn ngữ ký hiệu không?” thì cái người được hỏi họ sẽ trả lời là “biết chứ Lan ở Củ Chi, TP.HCM phiên dịch nhiệt tình, dễ hiểu” và thậm chí người ta còn nhớ được tên ký hiệu của tôi, người ta còn làm được tên ký hiệu của tôi nữa cơ thì thật ra đó là một cái điều tôi cảm thấy rất là trân quý. Và bên cạnh đó một cái điều mà tôi cảm thấy mình đã có thể làm được trong cái việc lan tỏa ngôn ngữ ký hiệu đó là, mình vẫn dùng ngôn ngữ ký hiệu mở rộng ra ngoài trong cái mảng giáo dục, ngoài trẻ Điếc thì còn có cả những cái trẻ ở những dạng khuyết tật khác. Thì đó là tôi nghĩ, mặc dù cái công việc của mình nó ít thôi nhưng mà ít ra mình cũng lan tỏa được ngôn ngữ ký hiệu ở nhiều cái khía cạnh khác nhau.
Dạ vâng ạ, còn với anh Lâm thì như thế nào?
Anh Nguyễn Hoàng Lâm: Điều làm tôi cảm thấy bản thân mình thành công và đáng tự hào nhất, đó là sự tiến bộ và ngày càng phát triển của các học viên học ngôn ngữ ký hiệu và thậm chí họ còn có khả năng trở thành phiên dịch ngôn ngữ ký hiệu. Các học viên của tôi có thể thoải mái giao tiếp với người Điếc trong cộng đồng, trở thành những người phiên dịch trên các chương trình TV, phiên dịch cho người Điếc trong các công ty.
Nếu như ai đó mong muốn được học ngôn ngữ ký hiệu, thì anh có lời khuyên nào dành cho họ, có nghĩa là họ sẽ bắt đầu từ đâu ạ?
Anh Nguyễn Hoàng Lâm: Mời bạn truy cập vào trang web www.ngonngukyhieu.vn hoặc vào đăng ký học tại fanpage của Nắng Mới, để được vào học 2 buổi mỗi tuần vào các ngày thứ 2, thứ 4 hoặc thứ 3, thứ 5 hoặc thứ 7 chủ nhật lặp lại hàng tuần.
Còn chị Lan chị sẽ chia sẻ như thế nào với quý vị khán giả Alo Doctor một cái địa chỉ để học ngôn ngữ ký hiệu cách trực tiếp, tại vì Cường được biết nha ngôn ngữ ký hiệu mà học trực tiếp thì nó sẽ hiệu quả hơn đúng không chị?
Chị Ngọc Lan: Dạ chính xác là như vậy và khi mà ai đó hỏi tôi là học ngôn ngữ ký hiệu ở đâu, thì thường tôi sẽ giới thiệu đến Nắng Mới hoặc là tôi sẽ giới thiệu họ đến một số những nơi mà có cộng đồng người Điếc thường xuyên sinh hoạt, như là cộng đồng người điếc thành phố Hồ Chí Minh hoặc là những cái buổi giao lưu trong cộng đồng. Có một số người về khoảng cách địa lý họ không thể nào đến thành phố Hồ Chí Minh để mà học được, thì vẫn có thể duy trì một số lớp trực tuyến theo dạng là qua Zoom hoặc là qua Google Meet để mà có thể học online trực tuyến cùng với giáo viên nhưng mà những cái lớp học đó thông thường chỉ là những lớp học mang tính chất là tìm hiểu ban đầu hoặc là cơ bản thôi. Còn trong trường hợp nếu mà thực sự một người nào đó mà muốn học ngôn ngữ ký hiệu chuyên sâu, thậm chí là học để trở thành những người phiên dịch như chúng tôi thì học trực tiếp.
Chị Ngọc Lan: Và tôi cảm nhận được rằng bản thân những người mà trở thành phiên dịch như chúng tôi thậm chí là phải mất đến 80-90% khoảng thời gian, để tìm hiểu ngôn ngữ ký hiệu của mình là trực tiếp thì mới có thể trở thành một người phiên dịch được.
Dạ, còn tiếp theo thì xin được hỏi anh Lâm từ kinh nghiệm bản thân của mình, từ những gì mà mình trải qua rồi từ những gì mà anh đã nỗ lực thì anh Lâm có nhắn nhủ như thế nào với quý vị khán giả và đặc biệt là những người trong cộng đồng Điếc.
Anh Nguyễn Hoàng Lâm: Tôi thật sự rất mong muốn thông qua chương trình này mọi người sẽ hiểu sâu hơn về người Điếc chúng tôi, cùng với chúng tôi lan tỏa ngôn ngữ ký hiệu đến với cộng đồng để tiếp cận mọi thông tin một cách đầy đủ. Chúng tôi cũng rất cần một đội ngũ phiên dịch chuyên nghiệp nếu ngày càng nhiều có các kênh truyền hình, các chương trình truyền hình có người phiên dịch ngôn ngữ ký hiệu thì điều này rất có ích cho chúng tôi. Và tôi cũng rất mong người Điếc chúng tôi sẽ có cơ hội hợp tác làm việc với các đơn vị truyền thông, cùng với phiên dịch viên ngôn ngữ ký hiệu là người nghe. Thêm nữa nếu góc dành cho người ký hiệu được mở rộng ra to hơn thì người Điếc sẽ cảm thấy vô cùng tự hào, sẽ tiếp cận được với thông tin đầy đủ hơn qua các ký hiệu, biểu cảm rõ ràng hơn. Điều này cũng giúp nâng cao nhận thức xã hội, góp phần tạo nên một xã hội công bằng, văn minh.
Anh Nguyễn Hoàng Lâm: Đối với cộng đồng người Điếc, tôi mong các bạn hãy luôn cố gắng học tập thật tốt và lao động bằng chính năng lực của mình. Nếu người Điếc cố gắng học tập các chương trình phổ thông, đại học hoặc thậm chí là các chương trình sao đại học sánh ngang với người Điếc ở các nước khác trên thế giới. Người Điếc hãy lấy đó làm hình mẫu để nỗ lực học tập ngang bằng với người nghe, như vậy thì mọi việc người Điếc đều có thể làm được. Kể cả các công việc liên quan đến công nghệ thông tin, công việc văn phòng, công ty may tất cả các công việc người Điếc đều có thể làm được.
Cảm ơn những chia sẻ của anh Lâm và rõ ràng là chúng ta thấy một bức tranh tươi sáng dành cho người Điếc, kể cả những công việc chất lượng cao người Điếc thì có thể đảm nhận được nếu như họ nỗ lực cố gắng và kết nối được tốt với cộng đồng. Còn với chị Lan thì rõ ràng là từ đầu chương trình tới giờ là chị Lan vẫn còn trăng trở rằng là các bé trẻ em mà không tiếp cận được với là ngôn ngữ ký hiệu từ sớm thì rất là thiệt thòi, vậy thì chắc là chị sẽ chia sẻ nhiều hơn với quý vị phụ huynh để mọi người có thể hỗ trợ mình trong việc đồng hành cùng với các trung tâm như là COHO hoặc là Nắng Mới để đưa các con đến sớm hơn.
Chị Ngọc Lan: Thật ra chia sẻ thì nó sẽ rất là nhiều, tuy nhiên thì tôi có một thông điệp muốn gửi đến quý phụ huynh cũng như đối với tất cả mọi người, đó là ngôn ngữ ký hiệu thì là ngôn ngữ của cộng đồng người Điếc do người Điếc tạo ra, nhưng việc học ngôn ngữ ký hiệu thì đó là quyền con người của tất cả mọi người. Kể cả đối với trẻ Điếc, trẻ mù Điếc hay đối với các trẻ mà không thể nào sử dụng lời nói để giao tiếp được.
Một lần nữa xin được cảm ơn chị Lan và cảm ơn anh Lâm đã mang đến một câu chuyện vô cùng truyền cảm hứng ngày hôm nay, có thể ra là thông qua chương trình ngày hôm nay thì quý vị khán giả cũng có thể hiểu thêm về ngôn ngữ ký hiệu về cái sự quan trọng của ngôn ngữ ký hiệu khi mà chúng ta tiếp cận sớm và đặc biệt hơn nữa là cơ hội được sống, được bình đẳng của những người Điếc trong cộng đồng thông qua ngôn ngữ ký hiệu.
Thưa quý vị ngôn ngữ ký hiệu không chỉ dành riêng cho người khiếm thính, đó là món quà nhân văn mà chúng ta có thể dành trao tặng cho nhau. Khi mà chúng ta học một ký hiệu không chỉ bàn tay chuyển động, mà trái tim nhờ đó cũng trở nên rộng mở hơn vì vậy hãy mở lòng cùng nhau, những đôi tay nối dài của chúng ta hoàn toàn có thể thay đổi những số phận thưa quý vị.