Với người bình thường, cái chớp mắt chỉ là phản xạ vô thức, nhưng nhờ vào trí tuệ nhân tạo (AI), hành động đơn giản này giờ đây đã trở thành công cụ thay đổi hoàn toàn cuộc sống của những bệnh nhân mắc chứng xơ cột bên teo cơ (ALS).
Điển hình cho nghị lực hồi sinh nhờ công nghệ là câu chuyện của bà Quỳnh Lê, một cựu nhà báo từng đam mê dịch chuyển và trải nghiệm. Căn bệnh ALS quái ác đã khiến bà bị liệt toàn thân, đẩy bà vào tình cảnh nghe hiểu được cả thế giới nhưng thế giới lại không thể nghe thấy tiếng nói của bà.
Chị Lê Thị Thu Hà – cháu gái bà Lê, chia sẻ rằng“Bệnh ALS hiện nay thì chưa có thuốc chữa mà chỉ có những thuốc để kiềm chế thôi, nhưng về hiệu quả thì cũng chưa rõ ràng. Khi gia đình tìm hiểu thì biết được một thiết bị và cũng chỉ trên tâm thế là xem như thế nào thôi, nhưng sau một thời gian thì thấy nó giúp ích rất nhiều cho cuộc sống của bà” .
Dù cơ thể không còn vẹn nguyên như trước, bà Lê vẫn có thể tự mình “đi chợ mạng” sắm sửa từ cành đào đến bánh mứt kẹo cho ngày Tết, tiếp tục chăm lo cho người thân theo cách riêng của mình.
Về mặt kỹ thuật, thiết bị này bao gồm một màn hình gắn camera chuyên dụng với khả năng đọc chính xác từng chuyển động của nhãn cầu. Những tín hiệu từ mắt sẽ được hệ thống xử lý, hiển thị lên màn hình và chuyển đổi thành âm thanh phát ra loa. Một người bệnh khi đã sử dụng thành thạo có thể nhập trung bình từ 40 đến 50 ký tự mỗi phút, một tốc độ ấn tượng giúp duy trì nhịp độ giao tiếp cơ bản.
PGS. TS Lê Thanh Hà, đại diện nhóm nghiên cứu, cho biết rào cản lớn nhất ban đầu chính là tâm lý nghi ngại của người bệnh. Để chứng minh sự hữu dụng, nhóm đã phải kiên trì đưa máy đến tận nhà, hướng dẫn cho đến khi người bệnh thực sự làm chủ được công nghệ và tìm lại được tiếng nói của chính mình.
Không chỉ dừng lại ở việc hỗ trợ giao tiếp cá nhân, công nghệ này còn được mở rộng ứng dụng trong y tế chuyên sâu. Trong hơn 3 năm qua, các bác sĩ tại Bệnh viện Quân y 103 đã ứng dụng hệ thống mang tên BeLieve dựa trên nền tảng này để phát hiện sớm và phục hồi chức năng cho những bệnh nhân bị rối loạn ngôn ngữ hoặc sa sút trí tuệ giai đoạn đầu.
Việc chuyển hóa những cái chớp mắt thầm lặng thành ngôn từ không chỉ là một thành tựu về kỹ thuật, mà còn là minh chứng cho sức mạnh nhân văn của công nghệ, giúp những tâm hồn bị giam cầm trong cơ thể bất động được kết nối trở lại với nhịp sống của cộng đồng.
Theo Alodoctor – ngày 24 tháng 02 năm 2026