Hậu quả của tin giả không chỉ dừng lại ở những tranh cãi trên bàn phím. Tại Cộng hòa Dân chủ Congo, tin đồn về một căn bệnh bí ẩn lan truyền hồi cuối năm ngoái đã dẫn đến bi kịch thảm khốc: đám đông quá khích đã tấn công và sát hại 4 nhân viên y tế đang nghiên cứu vaccine.
Ông Jean Kaseya – Giám đốc Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh Châu Phi cảnh báo: “Thông tin sai lệch trong lĩnh vực y tế công cộng có thể giết người, làm xói mòn niềm tin. Khi người dân mất niềm tin vào vaccine, vào nhân viên y tế và các chính sách chính phủ, họ sẽ từ chối tiếp cận những dịch vụ có thể cứu sống chính mình.”
Số liệu từ WHO cho thấy mức độ nghiêm trọng khi các đường dây nóng chống tin giả tại châu Phi ghi nhận số cuộc gọi tăng vọt từ 3.300 cuộc trong quý I/2025 lên hơn 31.600 cuộc vào quý IV cùng năm.
Thực trạng này không chỉ xảy ra ở các nước đang phát triển. Tại Mỹ, khảo sát của Trung tâm Nghiên cứu Pearl cho thấy khoảng 40% người trưởng thành thường xuyên tiếp cận thông tin sức khỏe qua TikTok, Instagram hay Podcast; tỷ lệ này ở nhóm dưới 50 tuổi lên tới một nửa.
Tuy nhiên, một sự thật đáng lo ngại là chỉ có khoảng 40% những “người có sức ảnh hưởng” (influencers) trong lĩnh vực này thực sự có nền tảng chuyên môn y tế. Phần còn lại chủ yếu là các huấn luyện viên tự phong hoặc những người chia sẻ dựa trên trải nghiệm cá nhân thiếu căn cứ khoa học.
Chị Courtney Babilya – Chuyên gia thể chất y khoa được chứng nhận tại Mỹ lưu ý: “Khi có ai đó chia sẻ trải nghiệm cá nhân chúng ta dễ bị cuốn theo, nhưng cần phân biệt rõ đâu là câu chuyện cá nhân và đâu là bác sĩ chuyên môn.”
Trong thời đại mà thuật toán có thể khuếch đại nỗi sợ hãi đi nhanh hơn cả dịch bệnh, sự tỉnh táo của người tiếp nhận thông tin trở thành “lá chắn” cuối cùng. Một chẩn đoán sai trên mạng có thể không chỉ gây hoang mang, mà còn có thể cướp đi sinh mạng con người trong thế giới thực.
Theo Alodoctor – ngày 12 tháng 5 năm 2026