Việt Nam hiện đang nằm trong nhóm 10 quốc gia có tỷ lệ mắc và tử vong do ung thư gan cao nhất thế giới. Thách thức lớn nhất trong công tác điều trị hiện nay là phần lớn người bệnh chỉ được phát hiện khi đã ở giai đoạn muộn, làm giảm đáng kể hiệu quả can thiệp và gia tăng nguy cơ biến chứng nguy hiểm.
Trường hợp của nam bệnh nhân 65 tuổi đang điều trị tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương là một ví dụ điển hình. Trước đó, ông hoàn toàn khỏe mạnh và chỉ đến khám tại bệnh viện phổi sau khi bị ho ra máu. Khi nghi ngờ có tổn thương màng phổi, các bác sĩ chỉ định làm xét nghiệm chuyên sâu thì mới bàng hoàng phát hiện men gan tăng rất cao và dương tính với virus viêm gan B. Đáng nói, trước đó ông không hề có bất kỳ triệu chứng lâm sàng rõ rệt nào.
BS. Trần Minh Quân – Phó Trưởng khoa Viêm gan, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương chia sẻ: “Bệnh nhân không chán ăn, không sợ mỡ, không vàng mắt vàng da, không mệt mỏi và cũng không đau vùng mạn sườn phải. Bệnh lý được phát hiện hoàn toàn tình cờ. Tuy nhiên, khi chuyển sang bệnh viện chúng tôi để đánh giá chuyên sâu, bệnh nhân đã rơi vào tình trạng xơ gan mất bù.”
Tại Việt Nam, con đường lây truyền virus viêm gan B phổ biến nhất là từ mẹ sang con. Nếu không được phát hiện và kiểm soát kịp thời, sau 20 năm nhiễm virus, bệnh sẽ âm thầm tiến triển thành xơ gan; và sau 40 năm, nguy cơ tiến triển thành xơ gan mất bù hoặc ung thư gan là cực kỳ cao. Sự nguy hiểm của vi rút này nằm ở chỗ diễn tiến vô cùng âm thầm, đến khi xuất hiện triệu chứng rõ ra bên ngoài thì tổn thương gan đã ở mức rất nặng. Một bệnh nhân 76 tuổi khác phát hiện viêm gan B từ 10 năm trước (khi đó đã bị xơ gan) nhưng quá trình điều trị duy trì lại không đều đặn. Đến 4 tháng trước, ông bàng hoàng nhận chẩn đoán mắc ung thư gan trên nền xơ gan cổ trướng.
BS. Trần Minh Quân nhấn mạnh thêm: “Việc điều trị bằng thuốc chỉ giúp giảm tối đa nguy cơ tiến triển thành ung thư chứ không loại trừ được hoàn toàn. Trên thực tế, chỉ khoảng 10% người nhiễm viêm gan B có chỉ định cần can thiệp y tế bằng thuốc kháng virus. Tuy nhiên, chúng tôi luôn phải lưu ý cộng đồng rằng viêm gan B là loại virus trực tiếp gây ung thư. Chính vì thế, ngay cả khi chưa đến mức phải dùng thuốc điều trị, người nhiễm vẫn bắt buộc phải đi khám định kỳ ít nhất 6 tháng một lần tại các cơ sở y tế để theo dõi và đánh giá chức năng gan.”
Để chủ động bảo vệ sức khỏe, bên cạnh việc tiêm vắc xin phòng viêm gan B đầy đủ, giải pháp then chốt là tăng cường khám tầm soát định kỳ, đặc biệt là đối với những người có tiền sử gia đình mắc các bệnh lý về gan. Việc phát hiện sớm, tuân thủ nghiêm ngặt phác đồ điều trị và tái khám đúng hẹn không chỉ ngăn ngừa hiệu quả các biến chứng nguy hiểm như xơ gan, ung thư gan mà còn góp phần bảo vệ tính mạng cho hàng chục ngàn người mỗi năm.
Theo Alodoctor – ngày 28 tháng 7 năm 2026