Hôm nay rất vinh dự được giới thiệu đến quý vị và quý khán giả, PGS. TS Phạm Thanh Bình – Chủ tịch Hiệp hội tư vấn nâng cao sức khỏe Việt Nam, Nguyên Chủ tịch Công đoàn y tế Việt Nam
Và PGS.TS.BS Nguyễn Thanh Hiệp – Chủ tịch hội đồng quản lý kiêm Phó viện trưởng Viện y học gia đình Việt Nam
Và xin được trân trọng cảm ơn 2 vị khách mời đã đến tham dự chương trình của chúng tôi ngày hôm nay và sẽ trao đổi với nhau về một cuộc trò chuyện vừa sâu sắc về chính sách, vừa vô cùng gần gũi và thiết thực. Và câu hỏi đầu tiên xin dành cho PGS.TS Phạm Thanh Bình, có nhiều ý kiến đánh giá rằng Nghị quyết 72 đã và đang mở ra một kỷ nguyên mới, trong đó thì có việc chăm sóc sức khỏe toàn diện, liên tục theo vòng đời đặc biệt được nhấn mạnh. Khái niệm này được hiểu như thế nào, bà có thể giải thích thêm một cách đơn giản hơn ạ?
PGS.TS. Phạm Thanh Bình:Cái chăm sóc sức khỏe toàn diện thì theo chủ trương tinh thần Nghị quyết 72 có 4 điểm rất nổi bật. Thứ nhất là chuyển từ chữa bệnh sang chăm sóc sức khỏe. Chúng ta không phải là khi có bệnh mới đến cơ sở y tế, mà cần phải chăm sóc sức khỏe từ bảo thai cho đến trẻ, người thanh niên rồi đến người già. Thứ hai là phải chuyển từ vấn đề chăm sóc y tế sang sức khỏe, sức khỏe đây thì chúng ta phải hiểu một cách rất toàn diện khỏe về mặt thể chất, tinh thần và đặc biệt là trí tuệ phải phát triển. Đấy là một sự toàn diện về mặt sức khỏe và muốn toàn diện đó thì chúng ta phải có sự tư vấn và được cập nhật những kiến thức để chúng ta có một lối sống từ thể chất, tinh thần, các vấn đề về dinh dưỡng, các vấn đề để phát hiện sớm các nguy cơ và chúng ta phải phòng từ sớm từ xa những nguy cơ này.
PGS.TS. Phạm Thanh Bình: Nội dung thứ 3 rát là quan trọng hơn về toàn diện, toàn diện ở chỗ chúng ta phải biến bị động thành chủ động tức là không chờ chúng ta có bệnh chúng ta mới đến cơ sở y tế, mà chúng ta phải đi phát hiện sớm. Và chính cái tư duy này là nó sẽ giảm tải rất nhiều cho các cơ sở y tế, cũng như là cái nguồn lực mình phát hiện từ sớm từ xa thì nó sẽ giảm cái chi phí, không phải đợi đến ung thư rồi thì cái chi phí nó rất là lớn. Và cái cuối cùng tức là cái trách nhiệm của toàn xã hội. Ở đây là chính quyền, là của ngành y tế và của các ngành đặc biệt là của các doanh nghiệp, các hội, đoàn thể và cuối cùng là sự chủ động của người dân.Làm sao mà mỗi người dân phải hiểu chúng ta phải có cái trách nhiệm đối với chính mình, cái chủ động chăm sóc nhưng mà phải có sự trách nhiệm và sự tích cực và cũng như đặc biệt là chăm sóc này chính là cho mình, cho gia đình mình và cho cộng đồng.
Tại sao cách tiếp cận này lại cấp thiết trong bối cảnh hiện nay ạ?
PGS.TS. Phạm Thanh Bình: Đúng là cái này rất là cấp thiết bởi vì chúng ta có 4 nguyên nhân, nguyên nhân đầu tiên tức là mô hình bệnh tật của chúng ta đang thay đổi 77% các tử vong đều do các bệnh không lây nhiễm, mà các bệnh không lây nhiễm này chúng ta có thể phòng được. Nội dung thứ hai cũng rất là quan trọng tức là già hóa dân số, hiện nay chúng ta là một trong những nước già hóa dân số nhanh nhất. Chắc là đến khoảng 2040 chúng ta cũng khoảng hơn 20% người già, với nước sinh này mỗi một năm chúng ta có hơn một triệu trẻ ra đời, hơn một triệu người cũng chuyển thành người già. Thì hai đối tượng này cần phải chăm sóc, nó sẽ rất là quá tải. Bởi vì hai đối tượng này đều được ưu tiên.
PGS.TS. Phạm Thanh Bình: Cán bộ y tế thì không thể tăng lên được rồi, vậy thì nó nằm ở đâu? Cộng tác viên, những người huấn luyện sức khỏe tại cộng đồng và những tổ chức tại cộng đồng này phải rất nhiều. Thứ ba nữa là chúng ta đang áp dụng công nghệ rất nhiều, hiện nay nếu chúng ta muốn được tất cả ai cũng được tư vấn thì nhân lực thì chúng ta không thể đủ được à việc này đòi hỏi là chúng ta phải có một đội ngũ. Hiện nay chúng ta chưa có cho nên chi phí của chúng ta, gánh nặng của chúng ta toàn đến các cơ sở y tế và cơ sở lại quá tải.
PGS.TS. Phạm Thanh Bình:Và sau khi tinh giản như vừa rồi thì hiện nay là người phục vụ chúng ta đang rất là thiếu, một cái nữa tức là yêu cầu phát triển của xã hội. Hiện nay chúng ta nếu mà người nào cũng phải đến bệnh viện để chăm sóc, tư vấn thì chắc là không đủ khi mà chúng ta chủ động được nguồn lực, chủ động được bản thân của mỗi người thì đỡ cho chi phí xã hội rất nhiều. Và việc phát triển kinh tế, khi mà chúng ta đã có một sức khỏe rất là tốt rồi thì việc phát triển kinh tế cũng sẽ tăng lên và 4 cái lý do đó là lý do rất là cấp thiết trong giai đoạn hiện nay.
Xin được hỏi anh Hiệp là khi mà nghe chị Bình phân tích thì rõ ràng là chúng ta cần một mô hình mới. Và là một người gắn bó với y học gia đình, thế theo anh mô hình này đáp ứng như thế nào với yêu cầu toàn diện và liên tục mà chúng ta đang nói tới?
PGS.TS.BS. Nguyễn Thanh Hiệp: Cái trao đổi của PGS. Bình nó hoàn toàn chính xác, đó là một cái nhu cầu rất lớn của xã hội đặc biệt là trong bối cảnh của người dân Việt Nam của mình, già hóa dân số. Sức khỏe được định nghĩa bởi tổ chức Y tế Thế Giới là một trạng thái hoàn toàn sảng khoái về mặt thể chất, tinh thần và xã hội. Thông thường, thói quen từ lâu nay, bệnh đi tới bệnh viện nhưng mà mình chuyển đổi mô hình tức là người dân phải có ý thức hơn, đừng để đến bệnh và đến bệnh viện. Như vậy thì phải có một lực lượng nhân viên y tế, cộng tác viên nhân viên y tế chăm sóc cho sức khỏe người dân khi mà họ ở bên ngoài bệnh viện. Chúng ta có một đội ngũ nhân viên y tế hoạt động trong hệ thống y tế mình gọi là trong bệnh viện, rất nhiều chuyên khoa nhưng nếu như không có hệ thống chăm sóc ngoài bệnh viện tốt, thì bao nhiêu chuyên khoa cũng không đáp ứng đủ. Thì ông bà mình nói câu rất là hay: “Phòng bệnh hơn chữa bệnh”. Đặc biệt là chương trình này được phát sóng vào dịp đầu năm Tết mình nói về vấn đề sức khỏe thì rất là ý nghĩa.
PGS.TS.BS. Nguyễn Thanh Hiệp: Bắt đầu từ bây giờ phải lo về vấn đề sức khỏe, thì đương nhiên là mình nói thì dễ nhưng mà thực hành như thế nào? Bởi vì mình không thể chăm sóc sức khỏe một người dân mà người ta không có ý thức về vấn đề sức khỏe, bệnh nhân bây giờ bác sĩ Hiệp điều trị bệnh nhân đã tháo đường nhưng mà bệnh nhân ăn uống vô tội vạ thì loại thuốc không thể nào chỉnh nổi được. Từ bệnh nhân phải có cái ý thức đó và ý thức đó nó được hình thành từ trong giáo dục và trong tư vấn. Do vậy mà Hiệp hội tư vấn nâng cao sức khỏe của PGS. Bình là cực kỳ cần thiết, mô hình này ra đời thực hiện được Nghị quyết 72, tôi cho rằng là một cái thời điểm rất là phù hợp và đáp ứng được nhu cầu của người dân.
PGS.TS.BS. Nguyễn Thanh Hiệp: Vấn đề nằm ở chỗ là chúng ta triển khai hệ thống đó như thế nào? Và toàn xã hội, các ngành nghề tham gia vào cuộc như thế nào? Có sự điều tiết, phân luồng làm sao để cho mỗi địa phương, mỗi vùng dân cư đều có gọi là nhân viên y tế, cộng tác viên nhân viên y tế chăm lo sức khỏe cho người dân ngoài bệnh viện và khi cần thiết mới vô bệnh viện. Và cái tính quan trọng của tính liên tục nó ở chỗ nào? Tức là cái quá trình sức khỏe của người dân phải được cập nhật trên hệ thống y tế, mình nói là có cái dữ liệu và dữ liệu này được theo dõi từ cộng đồng đến bệnh viện và từ bệnh viện ra cộng đồng. Và nguồn dữ liệu này là cái tài sản vô giá của người dân., được nhân viên y tế chăm chút, theo dõi. Thì như vậy chúng ta ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý hồ sơ sức khỏe, thì như vậy thì người dân phải nói rằng được chăm sóc rất là tuyệt vời.
PGS.TS.BS. Nguyễn Thanh Hiệp: Thì từ cái mô hình bị động, tức là chờ bệnh đến bệnh viện và bác sĩ cũng bị động luôn. Người ta tới bệnh viện thì mình mới chữa, còn đây là ngành y tế chủ động tiếp cận đến người dân nhưng mà nguồn lực ngành y tế thì cũng có hạn chứ không thể nào mà gọi là 1 kèm 1 được. Nếu 1 kèm 1 được là các nước trên thế giới cũng không làm như vậy, thì như vậy vấn đề là mình tạo ra một nguồn lực hỗ trợ cho nhân viên y tế.
PGS.TS.BS. Nguyễn Thanh Hiệp:Giờ bác Hiệp nói một hình tượng đơn giản thôi để bà con dễ hiểu, dễ hình dung. Điều tiết giao thông ở ngoài đường, thì các cảnh sát giao thông là lực lượng chức năng, nhưng mà cũng không có làm xuể. Thì như vậy thì dân phòng được gọi là ủy quyền hỗ trợ thì vậy mình có lực lượng điều dưỡng, thì bây giờ mình cần phải có người gọi là trợ lý điều dưỡng hay hỗ trợ điều dưỡng. Không cần phải đào tạo như điều dưỡng, có thể thấp hơn hoặc thậm chí là người dân nào mà có nhu cầu về kiến thức y tế để chăm sóc cho người thân của họ ở nhà. Thì mình cũng có thể có loại hình đào tạo phù hợp để cho họ chủ động ý thức của họ và họ có đủ năng lực cần thiết để giúp cho người thân của họ, thì như vậy thì cái nguồn lực xã hội lại quay xung quanh lo cho nhau. Thì như vậy thì ngành y tế lúc đó lại càng đi sâu vô chuyên khoa sâu, càng đi đến đỉnh cao của bệnh viện hàng đầu mà họ hội nhập khu vực quốc tế.
Và với vai trò là Chủ tịch Hiệp hội Tư vấn nâng cao về sức khỏe, tổ chức thành công hội thảo quan trọng về Nghị quyết 72, thì chị Bình có thể chia sẻ cụ thể hơn thì Hiệp hội sẽ làm gì để mà chung tay hiện thực hóa chủ trương này, đưa nó từ văn bản đến gần hơn với người dân?
PGS.TS. Phạm Thanh Bình: Đó cũng là cái mà chúng tôi đang rất là trăn trở và có 4 mục tiêu chính trong giai đoạn tới của chúng tôi. Thứ nhất là chúng tôi truyền thông, hôm nay cũng là một buổi truyền thông và cũng sẽ qua rất là nhiều kênh nữa để chúng ta nâng cao nhận thức của người dân về sức khỏe toàn diện cũng như sức khỏe chủ động. Toàn diện là của toàn xã hội nhưng mà cái chủ động là nó thuộc về người dân, cái đấy là nội dung đầu tiên về truyền thông. Cái nội dung thứ 2 thì chúng tôi mong muốn là sẽ ra một bộ tài liệu rất là chuẩn để chúng ta có thể đào tạo như anh Hiệp đã nói, rất cần những huấn luyện viên để hỗ trợ và cái hỗ trợ này thì nó phải được một cách đồng bộ và nó phải chuẩn chỉ. Hiệp hội chúng tôi cũng được Bộ Nội vụ và Bộ Y tế cho phép để cấp chứng nhận và chứng chỉ hành nghề, chúng tôi cũng đang xây dựng bộ đào tạo chuẩn. Thứ 3 là chúng tôi đang cần xây dựng những mô hình chuẩn tại cộng đồng, mô hình của anh Hiệp là về sức khỏe y học gia đình và rất nhiều mô hình chăm sóc sức khỏe chủ động. Mô hình để kết hợp trung tâm chăm sóc sức khỏe chủ động kết hợp với các trạm y tế để là cánh tay nối dài của trạm đến người dân và như chúng ta biết là trước đây chúng ta có Cộng tác viên Y tế thôn bản, bây giờ chúng ta cũng có Cộng tác viên chăm sóc sức khỏe chủ động hỗ trợ cho trạm. Đấy là cái mà chúng tôi mong ước là sẽ có những mô hình đấy, rồi có những mô hình để chăm sóc cho người già, có những mô hình để phát hiện sớm cho trẻ em, chẳng hạn như là mô hình phát hiện sớm trẻ tự kỷ ở mô hình trường mầm non, mình sàng lọc, mình phát hiện sớm cái đấy rất là quan trọng.
PGS.TS. Phạm Thanh Bình: Tiếp đến thì chúng tôi sẽ có một nội dung rất là quan trọng, tức là ứng dụng công nghệ thông tin và đang kết hợp với một số các đơn vị đặc biệt là Trung tâm Dữ liệu Quốc gia, rồi Hiệp hội Dữ liệu Quốc gia cũng như là NIC-tức là Trung tâm Đổi mới sáng tạo để làm sao ứng dụng chúng ta phải có một cơ sở chuẩn để thành AI tư vấn riêng của Việt Nam, đối với sức khỏe của người Việt Nam. Cuối cùng thì chúng tôi muốn đa dạng hóa nguồn lực cho việc chăm sóc sức khỏe này và đặc biệt là có một kênh để chúng ta phản biện chính sách, tức khi mà triển khai nghị quyết có những khó khăn gì trong quá trình đó thì mình phản biện lại với các cơ quan chính sách để kịp thời mình có những hỗ trợ về mặt cơ chế, rất là nhiều thứ.
Thực ra thì Linh thấy là việc mà hiện nay người dân để ý và quan tâm tới sức khỏe của mình rất là nhiều. Cho nên nếu mà những mô hình như thế này dần dần đi vào thực chất thì chắc chắn là rất là có ý nghĩa đối với người dân ạ.
PGS.TS. Phạm Thanh Bình: Bây giờ liên quan đến sức khỏe thì rất là nhiều ngành, môi trường này, nông nghiệp này, từ thực phẩm sạch này, từ dược liệu sạch này để đi ra sản xuất này rồi là rất là nhiều ngành như giao thông, như xây dựng, rác thải môi trường, rồi tất cả các thứ đều có thể liên quan đến sức khỏe. Cho nên là chúng tôi cũng vừa xong ký với rất nhiều đơn vị như các viện kiểm nghiệm để đưa ra đâu là thực sự rất là chuẩn để cung cấp cho người dân, để yên tâm. Và một phần nữa là chúng tôi cũng đồng hành, cũng vận động để làm sao có những sự kiện, làm sao việc chăm sóc sức khỏe như một ngày hội, là một ngày hội của sức khỏe toàn dân. Để toàn dân thấy đó là động lực và thói quen. Quan trọng nhất là nó trở thành thói quen ở mỗi gia đình.
Thưa Phó Giáo sư Tiến sĩ Bác sĩ Nguyễn Thanh Hiệp, như vậy thì với một gia đình bình thường, họ nên bắt đầu hành trình chăm sóc sức khỏe toàn diện, chủ động từ đâu? Có phải là ngay lập tức họ tìm ngay một bác sĩ gia đình không ạ?
PGS.TS.BS. Nguyễn Thanh Hiệp: Bác sĩ Hiệp làm trong lĩnh vực bác sĩ gia đình thì khuyến cáo là nên có một bác sĩ gia đình có chứng chỉ hành nghề, được đào tạo bài bản, đúng quy định rồi đăng ký. Nhưng mà bây giờ số đó ở Việt Nam thì nói hơi buồn, hơi thấp so với các nước xung quanh thế thì như vậy mình chờ thì mình mất cơ hội được chăm sóc thôi. Như vậy thì mình có thể, tại vì tất cả nhân viên y tế đều có thể thực hành theo nguyên lý y học gia đình. Bản thân họ không cần phải là bác sĩ gia đình cũng được, họ nắm nguyên lý y học gia đình và chỉ cần mình đào tạo gọi là cơ bản thôi, không cần là quá là sâu thì họ đã vận dụng được nguyên lý này rồi. Nguyên lý này đâu có vấn đề gì để phức tạp đâu, đó là chăm sóc toàn diện, chăm sóc liên tục, hướng dự phòng, hướng gia đình, hướng cộng đồng thì như vậy thì mình có thể tin tưởng ai là một nhân viên y tế là mình cứ chọn người ta là người đồng hành để bảo vệ sức khỏe cho mình và người đó giống như là người kề cận để chỉ cho mình biết là mình nên làm cái gì như thế nào các thứ.
PGS.TS.BS. Nguyễn Thanh Hiệp: Còn nhân viên y tế đó khi mà đối diện với một nhu cầu của một mình gọi là khách hàng, một nhân viên mình thì buộc họ phải vô tư thế là gì? Họ tìm cách, họ học để họ đáp ứng được nhu cầu của người dân lúc đó họ học để họ làm, họ đáp ứng được nhu cầu thì việc học đó quá tuyệt vời. Như vậy thì người dân mình đòi hỏi thì có người xung quanh người ta muốn cung ứng chuyện đó và người ta tìm việc đó để làm tốt nhất với sự hỗ trợ của hệ thống thì cái chuyện đó hết sức là tốt đẹp. Thì như vậy thì chúng ta là có ngay và luôn người nhân viên y tế kế bên. Như vậy thì lời khuyên cho bà con là cái gì? Mình nên có một nhân viên y tế đồng hành được để họ tư vấn, để họ hướng dẫn, để họ kết nối thì như vậy là rất tốt. Mà chi phí thì nó rất là hợp lý, nó không phải quá nhiều để mình không tiếp cận được đó là sự hướng và lời khuyên.
—
Và được biết là Nghị quyết cũng nói đến là sẵn sàng với việc ứng phó với các tình huống y tế công cộng và đảm bảo an ninh y tế. Thì theo chị thì phát triển y tế cơ sở mạnh có giúp ích được cho việc này không?
PGS.TS. Phạm Thanh Bình: Cái việc an ninh y tế thì chúng ta cũng đã chứng kiến trong cuộc dịch Covid vừa qua, khi mà nguồn lực từ bên ngoài chúng ta nhập khẩu nhiều, chúng ta bị phụ thuộc vào nhập khẩu và đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu bị gãy. Thì việc an ninh y tế của chúng ta đã bị ảnh hưởng rất là lớn và để mà mình chủ động vào cái này thì nguồn dược liệu, thuốc, các loại mà mình đã cung cấp ở trong nước thì rất là quan trọng. Và chính nhà nước chúng ta cũng đã có một chương trình là người Việt ưu tiên dùng hàng Việt, quan trọng là bây giờ hàng Việt của chúng ta có được công nhận và được tôn vinh và được rõ là thực sự chuẩn không. Thì cái này chúng ta vừa rồi rất là hoang mang và chính là Hiệp hội chúng tôi cũng mong muốn hợp tác với các đơn vị kiểm nghiệm trong ngành để khẳng định những cái nào là thật chuẩn, chúng ta cùng công bố để cho người dân yên tâm.
PGS.TS. Phạm Thanh Bình: Yếu tố thứ hai nữa chúng ta có chỉ thị 24 từ rất lâu rồi, Y học cổ truyền kết hợp với Y học hiện đại. Nhưng thực sự đã đi vào đến người dân chưa, thì chúng tôi thấy là nó chưa xứng tầm. Bây giờ Trạm Y tế là gần dân nhất đúng không ạ? Thì hầu như khoảng 50% chưa có Y học cổ truyền này, thế còn Y học cổ truyền mà các bà mế quảng cáo rất nhiều thì người dân lại sợ chúng ta bị một cái nhập khẩu rất nhiều, chất lượng không ai quản lý được. Bây giờ chúng ta rất cần những đơn vị mà khẳng định cho chúng ta chất lượng đầu vào này và rất nhiều dược liệu hiện nay chúng ta đang làm ở trong nước, nhưng mà chưa có công nghệ thật là chuẩn để làm sao mà chúng ta tin được tất cả cái đầu vào, dược liệu đầu vào này được chứng theo một quy chuẩn như thế nào đó để khi nó ra sản phẩm chúng ta cũng thấy an toàn. Đấy là những cái mà chúng tôi cũng đang rất quan tâm, phối hợp với các doanh nghiệp, đào tạo cho các doanh nghiệp để làm sao mà sản xuất ra ngay từ đầu cái sản phẩm nó có chất lượng và chúng tôi cũng sẽ hỗ trợ để chúng ta kiểm định thật chuẩn ở đâu để hướng dẫn cho người dân? Trạm Y tế cần? Và chúng ta phải có một cơ chế như thế nào để hướng dẫn cho Trạm Y tế, để một công bố công khai như thế nào đó để người dân có thể kiểm tra được cái này là chuẩn, cái này là tốt để mà người ta dùng.
PGS.TS. Phạm Thanh Bình: Thì chúng tôi nghĩ là cái việc an ninh y tế cực kỳ quan trọng, nếu chúng ta dùng được cái đó thì giảm được rất nhiều những cái chúng ta phải nhập khẩu và nhiều khi những cái này chúng ta còn phát triển thành ngành mũi nhọn để chúng ta còn xuất khẩu cho các nước. Và hiện nay chúng tôi biết là rất nhiều các cái đơn vị ở nước ta như là những cái như là sâm ngọc linh chúng ta còn xuất khẩu được đến 5 nước. Thì những cái sản phẩm của chúng ta tốt như vậy tại sao chúng ta lại không thu được thành một nguồn xuất khẩu? Thì cái này là cái mà chúng tôi nghĩ là Bộ Y tế cũng đã rất quan tâm và có nhiều những chính sách rồi. Nhưng mà rất là cần sự đồng hành của các doanh nghiệp và chúng tôi cũng làm một câu nối để làm sao mà tập huấn cho các doanh nghiệp biết được cái chất lượng. Thứ hai là phải truyền thông đúng. Một cái nữa là họ cũng phải quan tâm đến cơ sở sản xuất của họ. Phải đảm bảo các yếu tố GMP, phải xanh sạch đẹp, phải đầy đủ các yếu tố để ra một chất lượng đảm bảo. Và người lao động họ được quan tâm, được chăm sóc tốt nhất thì họ mới ra được sản phẩm tốt nhất.
Và thật sự mà nói thì người dân họ rất là quan tâm tới chuyện thuốc men. Theo anh Hiệp, nghĩ sao về phương châm là người Việt dùng thuốc Việt và làm thế nào để mà người dân có thể tiếp cận được một nguồn thuốc chất lượng với giá thành hợp lý và dùng thuốc an toàn ngay tại tuyến đầu?
PGS.TS.BS. Nguyễn Thanh Hiệp: Câu hỏi này rất hay và cũng rất là khó. Để đảm bảo được một sản phẩm ra ngoài thị trường mà chất lượng theo đúng giá trị và cam kết của sản phẩm như là cái ban đầu, thì câu hỏi đầu tiên là ý thức của doanh nghiệp đơn vị. Họ phải xác tín là chất lượng lên hàng đầu và họ cam kết thực hiện được việc đó, tức nghĩa là bất di bất dịch trong một điều kiện kinh tế, dòng tiền gì của doanh nghiệp nhưng mà anh phải đặt cái gọi là chất lượng lên hàng đầu, đạo đức nghề đó là uy tín, cái chữ uy tín rất quan trọng. Cái thứ hai là mình phải có hệ thống kiểm tra giám sát, để đảm bảo được là uy tín luôn ở cái đẳng cấp đó không có gọi là mai một. Cái nữa là phải có nhân viên y tế đánh giá kiểm chứng đó trên thực tế cho từng người bệnh, có thể thuốc đó phù hợp với bệnh nhân này nhưng mà chắc chắn phù hợp với bệnh nhân kia. Đâu phải là ai cũng giống ai đâu. Chăm sóc là chăm sóc cho cá thể từng người. Thì như vậy nhân viên y tế là người mà sát nhất với lại người dân, người bệnh nhân để hiểu được cái chuyện đó là có effect không, có đúng không, có chất lượng không. Và đặc biệt là cái sản phẩm đó đưa vô người dân của mình thì nó đòi hỏi cả một chuỗi các bước. Nó đòi hỏi là tính đúng đắn của từng bước đó để người thụ hưởng là người dân của mình đạt được chất lượng tốt nhất.
Vậy thì cuối cùng sau tất cả những phân tích cũng như là giải pháp, nếu phải gửi một thông điệp duy nhất, dễ nhớ nhất đến các nhà quản lý y tế và toàn thể người dân về tinh thần của Nghị quyết 72 thì các anh chị sẽ nói gì ạ? Xin mời chị Bình trước ạ.
PGS.TS. Phạm Thanh Bình: Chúng tôi có thể nói là sức khỏe toàn diện là trách nhiệm của toàn xã hội. Trong đó thì người dân là những người cần phải chăm sóc sức khỏe chủ động. Các bạn hãy nâng cao nhận thức để làm sao không chỉ sống lâu mà phải sống khỏe, sống có chất lượng, sống có ích.
Dạ, em xin mời anh Hiệp ạ.
PGS.TS.BS. Nguyễn Thanh Hiệp: Nói ngắn gọn như thế này để dễ hiểu và dễ nhớ: “Sức khỏe gia đình Việt là trách nhiệm của chúng ta, là trách nhiệm của chúng tôi”. MC Thuỳ Linh cũng có trách nhiệm… Chúng ta đang làm truyền thông, đúng là một trách nhiệm rất là lớn để người dân hiểu. Tất cả của chúng ta là vì sức khỏe gia đình Việt.
Một lần nữa xin được cảm ơn hai vị khách mời đã đến tham dự chương trình ngày hôm nay với rất nhiều những thông tin rất là hữu ích dành cho tất cả người dân và quý vị khán giả. Và một cuộc trò chuyện sâu hơn về chính sách vô cùng gần gũi và thiết thực. Và hy vọng rằng sau chương trình ngày hôm nay thì mỗi chúng ta sẽ không còn thấy Nghị quyết 72 là điều gì đó xa vời mà thấy đó là kim chỉ nam cho hành động cụ thể của mình. Hành động vì một Việt Nam khỏe mạnh hơn bắt đầu từ chính gia đình của mình.