Sau gần 20 năm thực thi, Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến xác đã bộc lộ nhiều bất cập so với thực tiễn phát triển của y học. Trước tình hình đó, Trung tâm Điều phối Ghép tạng Quốc gia đã đề xuất 8 nhóm chính sách sửa đổi quan trọng. Đáng chú ý bao gồm: mở rộng nguồn tạng hiến từ người dưới 18 tuổi trong những trường hợp phù hợp để gia tăng cơ hội cứu chữa cho trẻ em; nâng độ tuổi hiến tạng khi còn sống lên từ đủ 25 tuổi; bổ sung quy định về hiến tạng sau khi chết tuần hoàn; đồng thời hoàn thiện cơ chế điều phối nguồn tạng hiến.
TS.BS. Nguyễn Hoàng Phúc – Phó Giám đốc Trung tâm Điều phối Ghép tạng Quốc gia (Bộ Y tế) chia sẻ: “Hiện nay nhu cầu được ghép tạng ở trẻ em là rất lớn, nhưng kích thước mô tạng hiến từ người lớn thường không phù hợp. Vì thế, chúng ta cần điều chỉnh luật theo hướng tiếp nhận mô tạng từ người hiến dưới 18 tuổi. Đây là một trong những đề xuất chính sách mới quan trọng trong kỳ sửa đổi luật sắp tới.”
Bên cạnh đó, các chuyên gia khẳng định hoạt động hiến và ghép tạng phải tuyệt đối tuân thủ nguyên tắc công bằng, minh bạch, đúng pháp luật và nghiêm cấm mọi hình thức thương mại hóa. Việc điều phối tạng tiếp tục thực hiện theo thứ tự ưu tiên hợp lý.
TS.BS. Nguyễn Hoàng Phúc nhấn mạnh thêm: “Trong hướng sửa đổi luật lần này, chúng tôi đang điều chỉnh tiêu chí ưu tiên. Theo đó, thứ tự ưu tiên cao nhất sẽ dành cho các trường hợp cấp cứu khẩn cấp. Bởi có những trẻ em chưa ghép ngay thì vẫn có thể duy trì chờ đợi, nhưng nếu là ca cấp cứu mà không được ghép tạng kịp thời thì bệnh nhân chắc chắn sẽ tử vong ngay lập tức.”
Việt Nam hiện có khoảng 123.000 bệnh nhân đang khắc mỏi chờ đợi được ghép gan, thận, tim và giác mạc. Dù vậy, nguồn tạng hiến – đặc biệt là từ người chết não – vẫn còn vô cùng hạn chế. Một trong những rào cản lớn nhất là cộng đồng chưa hiểu đúng về bản chất của “chết não”. Theo quy định hiện hành, một trường hợp chết não phải được hội đồng chuyên môn đánh giá nghiêm ngặt 3 lần, mỗi lần cách nhau 6 giờ trước khi đưa ra kết luận chính thức.
GS.TS. Đồng Văn Hệ – Phó Giám đốc Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức khẳng định: “Chết não là tình trạng toàn bộ bộ não bị tổn thương không thể phục hồi. Tại Việt Nam cũng như trên toàn thế giới, khi một người bệnh đã được chẩn đoán chết não thì không có bất kỳ phương pháp y khoa nào có thể cứu sống hay phục hồi lại được. Về mặt y tế lẫn pháp luật, người chết não được xác định là đã tử vong.”
Chỉ riêng trong tháng 7 vừa qua, cả nước đã ghi nhận 8 trường hợp hiến tạng sau khi chết não. Con số này cho thấy những chuyển biến tích cực trong nhận thức của người dân và hiệu quả của công tác vận động. Tuy nhiên, để có thêm nhiều cuộc đời được hồi sinh từ những “món quà vô giá”, việc hoàn thiện hành lang pháp lý đồng bộ vẫn là yêu cầu cấp thiết hàng đầu của ngành y tế.
Theo Alodoctor – ngày 05 tháng 8 năm 2026